คติชนการจัดการศพของชาวชุมชนสะดาวา จังหวัดปัตตานี : โครงสร้างหน้าที่และภูมิปัญญาในการธำรงสังคมมุสลิม

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์โครงสร้างหน้าที่ของคติชนการจัดการศพ
และเพื่อวิเคราะห์ภูมิปัญญาการธำรงสังคมมุสลิมของคติชนการจัดการศพของชาวชุมชนสะดาวา
จังหวัดปัตตานี ผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลภาคสนาม
ด้วยการสังเกตอย่างมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์ และการสนทนากลุ่มจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 30 คน ร่วมกับการศึกษาค้นคว้าจากข้อมูลเอกสารที่เกี่ยวข้อง จากนั้นผู้วิจัยวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จาก
การเก็บรวบรวมข้อมูลตามวัตถุประสงค์การวิจัยภายใต้กรอบแนวคิดในการวิจัย ผลการวิจัยพบว่า คติชน
การจัดการศพของชาวสะดาวา มีโครงสร้างหน้าที่แบบชัดแจ้ง 3 ประการ ได้แก่ 1) การจัดการศพ
อย่างถูกสุขลักษณะ 2) การหวังผลบุญและความเมตตาจากอัลลอฮ์ และ 3) การแจ้งข่าวการตาย
ให้สมาชิกชุมชนทราบ หน้าที่ซ่อนเร้น 3 ประการ ได้แก่ 1) การสร้างความทรงจำที่ดีต่อผู้ตาย  2) การสร้างสัมพันธภาพที่ดีในระบบเครือญาติ และ 3) การสร้างความสามัคคีในชุมชน ผลการศึกษาภูมิปัญญา
การธำรงสังคมมุสลิม พบภูมิปัญญา 4 ลักษณะ ได้แก่ 1) การควบคุมทางศีลธรรมด้วยหลักการแห่งอิสลาม
2) การรวมตัวเพื่อสร้างดุลยภาพ 3) การธำรงวัฒนธรรมท้องถิ่นของสังคมมุสลิม และ 4) การสร้าง
ความภาคภูมิใจในวัฒนธรรมท้องถิ่น ผลการวิจัยสามารถใช้ออกแบบและพัฒนานโยบายทางวัฒนธรรมของชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแก้ไขปัญหาทางสังคมด้วยคติชนท้องถิ่น และเป็นการบันทึกข้อมูล
ทางวัฒนธรรมของชาวสะดาวาสำหรับการศึกษาเชิงอนุรักษ์