การสอนการแปลในยุค AI: การส่งเสริมการคิดเชิงวิเคราะห์อย่างอิสระและการเรียนรู้ที่แท้จริง

บทคัดย่อ

การแปล เป็นการถ่ายทอดความหมาย ความคิด จากภาษาหนึ่งไปยังอีกภาษาหนึ่ง ผู้แปลที่ดีต้องได้รับการฝึกให้แปลอย่างมีหลักการ ถูกต้อง เหมาะสม และหมั่นฝึกแปลบ่อย ๆ สม่ำเสมอ ผู้สอนแปลมักจะแนะนำหลักการ วิธีการแปล และมีแบบฝึกให้ฝึกแปล ผู้เรียนก็จะแปลตามหลักการที่ได้รับการสั่งสอนมา โดยใช้พจนานุกรมเป็นเครื่องมือช่วยแปลความหมายคำศัพท์ และจะทำการแปลเป็นฉบับร่าง คิดวิเคราะห์ ปรับเปลี่ยนภาษาจนกว่าจะได้ความหมายที่ถูกต้อง เหมาะสม ซึ่งจะใช้เวลาพอสมควร แต่ในปัจจุบันซึ่งเป็นยุคที่ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) เข้ามาเป็นเครื่องมือในการแปล และแปลได้ค่อนข้างถูกต้องทำให้ผู้เรียนพึ่งพาเครื่องมือ AI ช่วยในการแปล แทนที่จะฝึกคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking) หรือคิดอย่างอิสระ (Independent Thinking) บทความนี้จึงนำเสนอกลยุทธ์ในการสอนการแปล ที่กระตุ้นให้ผู้เรียนใช้ความคิดอย่างอิสระ คิดเชิงวิพากษ์ วิเคราะห์และการเรียนรู้อย่างแท้จริง และไม่ปฏิเสธ AI ที่กำลังใช้กันอยู่ทั่วโลกในขณะนี้ และเสนอแนวทางในการสอนการแปล การวัดและประเมินผล เทคนิควิธีสอนในชั้นเรียน เพื่อให้ผู้เรียนได้ประโยชน์สูงสุด ซึ่งกลยุทธ์ดังกล่าวได้แก่การที่ครูต้องประยุกต์แนวคิดให้ผู้เรียนทำความเข้าใจกับเครื่องมือช่วยแปล สอนวิธีวิเคราะห์ข้อความ ฝึกประเมินคุณภาพงานแปลที่แปลโดยใช้เครื่องมือ AIอย่างสมบูรณ์แบบ กับงานแปลโดยมนุษย์โดยมี AI เป็นตัวช่วย และร่วมกับเพื่อนร่วมชั้นแสดงความคิดเห็น วิเคราะห์ผลงานแปลที่ซับซ้อนด้วยกัน รวมถึงการประเมินความสามารถทางการแปลที่ใช้เครื่องมือ AI