การจัดการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษา โดยใช้เทคนิคการสอนแบบหมวกหกใบ เพื่อพัฒนาคุณลักษณะความเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย ด้านความรับผิดชอบ และทักษะการคิดวิเคราะห์
คำสำคัญ:
พลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย , ความรับผิดชอบ , ทักษะการคิดวิเคราะห์ , เทคนิคการสอนแบบหมวกหกใบบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาคุณลักษณะความเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตยด้านความรับผิดชอบ 2) พัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนโดยใช้เทคนิคการสอนแบบหมวกหกใบ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนศึกษานารีที่เรียนรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรมจากวิธีการสุ่มแบบกลุ่ม โดยใช้ห้องเรียนเป็นหน่วยในการสุ่ม ได้กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนจำนวน 1 ห้องเรียน จำนวน 40 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แผนการจัดการเรียนรู้ 2) แบบประเมินคุณลักษณะความเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย ด้านความรับผิดชอบ และ 3) แบบประเมินทักษะการคิดวิเคราะห์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 2 มีคุณลักษณะความเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตยด้านความรับผิดชอบอยู่ในระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.51 โดยจำแนกคุณลักษณะความเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย ด้านความรับผิดชอบต่อตนเองอยู่ในระดับมาก ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.44 ด้านความรับผิดชอบต่อครอบครัวอยู่ในระดับมาก ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.46 และด้านความรับผิดชอบต่อโรงเรียนและสังคมอยู่ในระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.65 และเมื่อจัดการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษาโดยใช้เทคนิคการสอนแบบหมวกหกใบ นักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 2 มีทักษะการคิดวิเคราะห์อยู่ในระดับมาก โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 12.17 จากคะแนนเต็ม 15 คะแนน
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551.กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
จิรัฐา โนยราษฎร์, ครรชิต แสนอุบล, และนฤมล พระใหญ่. (2563). การเสริมสร้างความรับผิดชอบต่อการเรียนของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น โดยใช้กิจกรรมแนะแนว. วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 16(2), น. 13-23.
จุรี วิจิตรวาทการ. (255-). บทวิเคราะห์ลักษณะนิสัยของคนไทย: รากเหง้าของความเจริญและปัญหาทั้งมวลของประเทศไทย. ค้นเมื่อ 25 เมษายน 2567, จาก https://www.bloggang.com/m/ viewblog.php?id=thaisociety&month=06-2010&group=29
ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2561). 80 นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ. (พิมพ์ครั้งที่ 8). นนทบุรี: พี บาลานซ์ดีไซด์แอนปริ้นติ้ง.
ดุจเดือน ไชยพิชิต. (2564). การพัฒนาความสามารถในการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดในศตวรรษที่ 21 โดยใช้เทคนิคหมวกหกใบของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์. 6(2). น. 573-586. ค้นเมื่อ 25 เมษายน 2567, จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/mcjou/article/view/249169.
ถวิลวดี บุรีกุล. (2551). บทบาทของการพัฒนาพลเมือง (Civic Education) เพื่อประชาธิปไตยที่ยั่งยืน: การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ไทย-เยอรมนี. ใน นฤมล ทับจุมพล (บรรณาธิการ). การให้การศึกษาทางการเมืองเพื่อพัฒนาพลเมือง. (น. 65-80). กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิฟรีดริค เอแบร์ท.
ทศพล สมพงษ์. (2557). การพัฒนาโครงการเชิงรุกเพื่อพัฒนาการเมืองภาคพลเมือง. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์การพิมพ์แก่นจันทร์.
ธีรพงศ์ ทับอินทร์. (2558). การใช้วงจรเดมมิ่ง (PDCA) ในการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 42. วารสารชุมชนวิจัยและพัฒนาสังคม. 9(2), น. 68-78. ค้นเมื่อ 25 เมษายน 2567, จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/ NRRU/article/view/93333.
นุชรัตน์ นุชประยูร. (2559). การพัฒนารูปแบบการสอนเพื่อเสริมสร้างความรับผิดชอบต่อตนเอง สำหรับนักศึกษาปริญญาตรี. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา.
บุญญาพร นามวงษ์ และทัชชวัฒน์ เหล่าสุวรรณ. (2565). ความเป็นพลเมืองที่มีความรับผิดชอบของ นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนสารคามพิทยาคม. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏ ร้อยเอ็ด. 16(1), น. 46-57. ค้นเมื่อ 25 เมษายน 2567, จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/reru/article/download/241700/173303.
ปริญญา เทวานฤมิตรกุล. (2555). การศึกษาเพื่อสร้างพลเมือง. กรุงเทพมหานคร: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.
พรรณทิพย์ ศิริวรรณบุศย์. (2551). ทฤษฎีจิตวิทยาพัฒนาการ. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิชญา ทองคำพานิช. (2564). ผลการเรียนรู้เชิงรุกที่มีต่อการคิดวิเคราะห์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง หน้าที่ พลเมือง ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่4. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏ
วไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์.
ยุพาวดี มหาหิง. (2557). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานร่วมกับหมวกความคิด 6 ใบ เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.
วิชัย ตันศิริ. (2551). วัฒนธรรมพลเมือง. กรุงเทพมหานคร: สถาบันนโยบายศึกษา.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (ม.ป.ป.). ความเป็นพลเมืองในวิถีระบอบประชาธิปไตย.กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2551). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการ เรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.
สุพัตร ตูมโฮม, วรรณธิดา ยลวิลาศ, นพคุณ ทองมวล, และแพรพรรษ สมทรัพย์. (2566). การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ เรื่อง สถิติ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โดยใช้แนวคิดการจัดการเรียนรู้แบบใช้สมองเป็นฐาน. วารสารราชภัฏสุรินทร์วิชาการ. 1(3), น. 1-14. ค้นเมื่อ 25 เมษายน 2567, จากhttps://so10.tcithaijo.org/index.php/jasrru/article/view/431.
Bloom, B. S. (Ed.). (1984). Taxonomy of Educational Objectives: The Classification of Educational Goals. Handbook 1: Cognitive Domain. New York: Longman.
Neuman, W.L. (1997). Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches. (3rd ed). Bostan: Allyn and Bacon.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรีและบุคลากรท่านอื่น ๆ ในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
