การศึกษาวิถีชีวิตของชาวมอญผ่านจิตรกรรมฝาผนังลายรดน้ำอุโบสถวัดบางกระดี่ เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร

ผู้แต่ง

  • ศุภกานต์ เหมริด สาขาวิชาทฤษฏีศิลป์ คณะจิตรกรรม ประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

คำสำคัญ:

วิถีชีวิตชาวมอญ, จิตรกรรมฝาผนัง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาเรื่องราวจิตรกรรมลายรดน้ำวัดบางกระดี่ในประเด็น องค์ประกอบ  เนื้อหาทางวัฒนธรรม  ภาพสะท้อนวิถีชีวิตของชาวมอญที่ปรากฏอยู่ในงานจิตรกรรมฝาผนัง2) ศึกษาลักษณะของผลงานของช่างเขียนชาวมอญเพื่อนำข้อมูลของงานจิตรกรรมมาวิเคราะห์ร่วมกับองค์ประกอบของศิลปกรรม วิถีชีวิตของชาวมอญบางกระดี่ที่สะท้อนถึงคำสอน คติความเชื่อทางศาสนาที่มีความสัมพันธ์กับงานจิตรกรรม และศิลปกรรมภายในวัด โดยการใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย การรวบรวมข้อมูลวิจัยทางเอกสาร การวิจัยทางภาคสนาม รวมทั้งวิธีการสัมภาษณ์เจ้าอาวาสวัดบางกระดี่ และช่างเขียนจิตรกรรม นำมาวิเคราะห์เนื้อหา แนวคิดที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมความเชื่อวิถีชีวิต และลักษณะผลงานวาดของช่างเขียนชาวมอญ โดยมีเป้าหมายคือ วัดบางกระดี่ เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร ผลการวิจัยพบว่า จิตรกรรมฝาผนังวัดบางกระดี่ เขียนขึ้นด้วยเทคนิคลายรดน้ำในรูปแบบจิตรกรรมไทยประเพณีร่วมสมัยที่ถูกออกแบบเรื่องราวใหม่ไม่ได้ยึดตามแบบอุดมคติเดิม ซึ่งงานจิตรกรรมมีเนื้อหาทางวัฒนธรรมที่สะท้อนถึงวิถีชีวิตชาวมอญ รวมทั้งรูปแบบ และสัญลักษณ์ของชาวมอญสอดแทรกอยู่แต่ละเรื่องราว เพื่อสื่อให้ลูกหลานชุมชนมอญบางกระดี่เข้าใจในคำสอนของพุทธศาสนาตามที่ช่างเขียนชาวมอญได้นำเอาความเชื่อ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของชาวมอญที่มีความเกี่ยวข้องกับพุทธศาสนามาเป็นองค์ประกอบ และสอดแทรกสัญลักษณ์สำคัญที่แสดงความเป็นชนชาติมอญออกมาผ่านการเล่าเรื่องสำคัญในพุทธศาสนาตามแบบอย่างที่เป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชาวมอญ

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ. (2525). ประวัติวัดทั่วราชอาณาจักร เล่ม 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์การศาสนา.

จวน เครือวิชฌยาจารย์. (2537). วิถีชีวิตชาวมอญ. กรุงเทพมหานคร: เมืองโบราณ.

ประพันธ์พงษ์ เทวคุปต์. (ม.ป.ป.). ประวัติเมือง“นครเขื่อนขันธ์”. สมุทรปราการ: ม.ป.พ.

พระครูโสภณธนสาร (สมบัตร อุชุจาโร). (2565, 25 กันยายน). สัมภาษณ์. เจ้าอาวาสวัดบางกระดี่. วัดบางกระดี่.

พิชัย บูรณาภา. (2566, 21 พฤศจิกายน). สัมภาษณ์. ช่างเขียนภาพจิตรกรรม. 135/3 หมู่ 4 ตำบลหาดขาม อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์.

พิสัณห์ ปลัดสิงห์. (2525). มอญ ชนชาติไร้แผ่นดิน. กรุงเทพมหานคร: สํานักพิมพ์อาทิตย์.

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). (2568) กลุ่มชาติพันธุ์มอญ. ค้นเมื่อ 19 สิงหาคม 2566, จาก https://ethnicity.sac.or.th/database-ethnic/198.

สุภาพร มากแจ้ง. (2540). การศึกษาวิถีชีวิตมอญบางขุนเทียน "มอญบางกระดี่. รายงานการวิจัย. ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สถาบันราชภัฏธนบุรี.

สุภรณ์ โอเจริญ. (2541). มอญในเมืองไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

สุวัฒน์ชัย สวัสดิผล. (2552). ทุนทางสังคมกับการจัดการศูนย์เรียนรู้ กรณีศึกษา พิพิธภัณฑ์ชุมชนมอญบางกระดี่ เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์พัฒนาชุมชนมหาบัณฑิต ภาควิชาการพัฒนาชุมชน คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สุริยา ฟิวเนอรัล. (2568). สุริยาหีบศพ. ค้นเมื่อ 3 พฤษภาคม 2568, จาก https://www.suriyafuneral.com/.

อภิวันทน์ อดุลยพิเชฏฐ์. (2555). ลายรดน้ำ. กรุงเทพมหานคร : เมืองโบราณ.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-01-12

รูปแบบการอ้างอิง

เหมริด ศ. (2026). การศึกษาวิถีชีวิตของชาวมอญผ่านจิตรกรรมฝาผนังลายรดน้ำอุโบสถวัดบางกระดี่ เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 19(2), 64–84. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/journaldru/article/view/275562

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย