การศึกษาการบริหารงานกิจการนักเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารงานกิจการนักเรียนของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1 2) ศึกษาแนวทางการบริหารงานกิจการนักเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1 การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมระหว่างการวิจัยเชิงสำรวจตามลำดับและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา รองผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้ากลุ่มงานและครูผู้สอน จำนวน 258 คน สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูลเป็นแบบสัมภาษณ์ โดยกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 9 รูป/คน โดยการเลือกแบบเจาะจงเพื่อใช้สำหรับการตรวจสอบความสอดคล้องหรือเที่ยงตรง
ผลการวิจัยพบว่า
1. การบริหารงานกิจการนักเรียน ตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา ด้านที่มีค่าเฉลี่ยการปฏิบัติสูงสุดคือการบริหารงานกิจการนักเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4 ด้านระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน รองลงมาคือ ด้านกิจกรรมสัมพันธ์ชุมชน ด้านงานสภานักเรียน และด้านงานปกครองและระเบียบวินัยตามลำดับ
2. แนวทางการบริหารงานกิจการนักเรียน ตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาควร 1) จัดการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างเป็นระบบ โปร่งใส และยึดหลักเมตตา อุเบกขา สนับสนุน
ให้ครูและบุคลากรมีบทบาทในการดูแลช่วยเหลือและติดตามนักเรียนอย่างต่อเนื่องและจริงใจ 2) ส่งเสริมให้นักเรียนมีภาวะผู้นำ การทำงานเป็นทีมและการบริหารกิจกรรมด้วยตนเองอย่างเป็นกลางเพื่อพัฒนาทักษะและความเป็นประชาธิปไตย 3) เปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาอย่างเป็นธรรม 
มุ่งเน้นปรับพฤติกรรมเชิงบวกมากกว่าการลงโทษ 4) สร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับชุมชนด้วยความเมตตาและกรุณา ส่งเสริมกิจกรรมที่ช่วยเหลือสังคม เช่น พัฒนาอาชีพ อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส เพื่อหล่อหลอมคุณธรรมและจิตสาธารณะ