ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการบริหารความเสี่ยงตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2

Main Article Content

จงจิตต์ กลางวงษ์
สัมฤทธิ์ กางเพ็ง
พระครูปลัดบุญช่วย โชติวํโส

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการบริหารความเสี่ยงตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2 และ 2) เสนอแนวทางพัฒนาการบริหารความเสี่ยงตามหลักอิทธิบาท 4 เป็นงานวิจัยในรูปแบบระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ได้แก่วิจัยเชิงปริมาณในการตอบแบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่าง 419 คน และการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 คน ที่ได้จากการเลือกแบบเจาะจง
ผลการวิจัยพบว่า 
1. ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการบริหารความเสี่ยงตามหลักอิทธิบาท 4 อยู่ในระดับที่ต้องได้รับการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญ โดยอาศัยการวิเคราะห์เปรียบเทียบระหว่างสภาพปัจจุบันซึ่งอยู่ในระดับปานกลาง กับสภาพที่พึงประสงค์ซึ่งอยู่ในระดับมากทุกด้าน ส่งผลให้เกิดช่องว่างในการพัฒนาอย่างชัดเจน ทั้งนี้ เมื่อจัดลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น พบว่า ด้านการปฏิบัติตามกฎระเบียบมีความจำเป็นเร่งด่วนสูงสุด รองลงมาคือด้านการปฏิบัติงาน ด้านการเงิน และด้านกลยุทธ์ตามลำดับ 
2. แนวทางการพัฒนา ได้แก่ 1) ด้านการปฏิบัติตามกฎระเบียบ ผู้บริหารควรเป็นแบบอย่างที่ดี มีความซื่อสัตย์ โปร่งใส ส่งเสริมการปฏิบัติอย่างสมัครใจ และยึดหลักความเป็นธรรมในการกำกับดูแล 2) ด้านการปฏิบัติงาน ส่งเสริมการมีส่วนร่วม เปิดโอกาสให้แสดงความคิดเห็น ยกย่องผู้ปฏิบัติงานดี และพัฒนาทักษะเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ 3) ด้านการเงิน บริหารงบประมาณอย่างโปร่งใส ตรวจสอบได้ จัดทำรายงานอย่างสม่ำเสมอ ใช้ระบบบัญชีออนไลน์ และจัดสรรงบประมาณให้เหมาะสม 4) ด้านกลยุทธ์ ดำเนินงานตามแผนอย่างเป็นระบบ ถ่ายทอดวิสัยทัศน์ให้บุคลากรเข้าใจตรงกัน ติดตามและปรับปรุงแผนให้สอดคล้องกับบริบท เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบริหารความเสี่ยงอย่างยั่งยืนในสถานศึกษา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กลางวงษ์ จ., กางเพ็ง ส., & โชติวํโส พ. (2026). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการบริหารความเสี่ยงตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 13(1), 350–364. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/284772
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2546). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. โรงพิมพ์พริกหวานกราฟฟิค.

ฐิติมา ระสอน. (2564). “การประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการบริหารงานบุคคลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 2”. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ.

นิอามาน บินนิมุ. (2565). การบริหารความเสี่ยงของผู้บริหารสถานศึกษาตามทัศนะของครูในอำเภอสุคิริน จังหวัดนราธิวาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานราธิวาส เขต 2. (สารนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

ปนัดดา แก้วศรี. (2560). แนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านการเสริมสร้างประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

พระครูวินัยธรวรวุฒิ เตชธมฺโม และคณะ. (2566). การวิจัยแบบผสมผสานวิธีทางพุทธบริหารการศึกษา. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 2(2), 60–76.

พระใบฎีกาวีระยุทธ ไชยบุญ. (2564). การบริหารความเสี่ยงทางการศึกษาในสถานศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต 1. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2564). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม: อิทธิบาท 4. มูลนิธิ 84000.

วิวัฒน์ ตู้จำนงค์. (2560). รูปแบบการบริหารความเสี่ยงของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.

สรณ์สิริ ศรีชาทุม. (2564). การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารโรงเรียนเอกชน สังกัดศึกษาธิการจังหวัดหนองบัวลำภู. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาลพบุรี. (2567). แผนบริหารความเสี่ยง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาลพบุรี.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แผนบริหารจัดการความเสี่ยง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. กระทรวงศึกษาธิการ.

Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission. (2017). Enterprise risk management: Integrating with strategy and performance. COSO.

Horton, B. (2012). “Can education and training decision making be improved using a risk management decision-making framework”. SBS HDR Student Conference, University of Wollongong.