การพัฒนาเครือข่ายกลไกการตลาดอินทผาลัมของเกษตรวิถีพุทธในจังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานด้านการเกษตรของผู้ปลูกอินทผาลัมในจังหวัดขอนแก่น 2) ศึกษากระบวนการขับเคลื่อนกลไกการตลาดอินทผาลัมของเกษตรวิถีพุทธในจังหวัดขอนแก่น และ 3) พัฒนากลไกการขับเคลื่อนการตลาดอินทผาลัมของเกษตรวิถีพุทธในจังหวัดขอนแก่น การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้แนวทางการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง จำนวน 21 รูป/คน
ผลการวิจัยพบว่า 
1) ข้อมูลพื้นฐานด้านการเกษตรของผู้ปลูกอินทผาลัมในจังหวัดขอนแก่นสะท้อนว่า การปลูกอินทผาลัมยังเผชิญข้อจำกัดหลายประการ ได้แก่ ต้นทุนการผลิตสูง ระยะเวลาการปลูกที่ยาวนานก่อนให้ผลผลิต และปัญหาโรคและแมลงศัตรูพืช อย่างไรก็ตาม การปลูกอินทผาลัมยังมีแนวโน้มส่งเสริมความยั่งยืนทางอาชีพ และสามารถเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกรและชุมชนในระยะยาว 
2) กระบวนการขับเคลื่อนกลไกการตลาดอินทผาลัมของเกษตรวิถีพุทธในจังหวัดขอนแก่นยังไม่มีความชัดเจนในเชิงระบบ โดยเฉพาะด้านการแปรรูปผลิตภัณฑ์ ซึ่งเกษตรกรยังมองว่าเป็นภาระงานเพิ่มเติม จึงมีความจำเป็นต้องได้รับการส่งเสริมความรู้ การฝึกอบรม การจัดทำคู่มือ และการจัดตั้ง
ศูนย์เรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพด้านการผลิตและการตลาด 
3) การพัฒนากลไกการขับเคลื่อนการตลาดอินทผาลัมของเกษตรวิถีพุทธในจังหวัดขอนแก่น พบว่า อินทผาลัมเป็นพืชเศรษฐกิจทางเลือกใหม่ที่มีศักยภาพในการขยายโอกาสทางการตลาด ทั้งในรูปแบบการจำหน่ายผลสดและการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย โดยจำเป็นต้องอาศัยองค์ความรู้ทางการเกษตรที่ถูกต้อง เหมาะสม และการสนับสนุนอย่างเป็นระบบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง