การศึกษาสุภาษิตม้งของชุมชนบ้านตูบค้อ จังหวัดเลย

Main Article Content

วิชชุุพงศ์ วรศาสตร์กุล
วรางคณา ทวีวรรณ
อาทิตย์ ถมมา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อนำเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับสุภาษิตม้งของชุมชนบ้านตูบค้ออำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย โดยอาศัยการวิเคราะห์เอกสารที่เกี่ยวข้องร่วมกับการสัมภาษณ์แบบ
เป็นทางการและไม่เป็นทางการกับผู้รู้ในชุมชน แล้ววิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและเรียบเรียงเชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่า สุภาษิตม้งของบ้านตูบค้อเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สะท้อนประวัติชุมชนวิถีชีวิต ระบบเครือญาติ ความเชื่อ พิธีกรรม การทำมาหากิน สุขภาวะ ความรัก การอยู่ร่วมกัน และ
การจัดระเบียบสังคม สุภาษิตเหล่านี้มิได้ทำหน้าที่เพียงเป็นถ้อยคำคติสอนใจ แต่ยังเป็นกลไกถ่ายทอดความรู้และคุณค่าทางสังคมจากคนรุ่นเก่าสู่คนรุ่นใหม่ด้วย ลักษณะเด่นของสุภาษิตม้งบ้านตูบค้อคือ การใช้ถ้อยคำสั้น กระชับ มีนัยเปรียบเทียบ และสื่อสารสอดคล้องกับบริบทของผู้พูดและผู้ฟัง ขณะเดียวกันการดำรงอยู่ของสุภาษิตยังพึ่งพาการถ่ายทอดแบบมุขปาฐะเป็นสำคัญ จึงมีความเสี่ยงต่อการเลือนหายตามการเปลี่ยนแปลงของสังคมสมัยใหม่ บทความนี้จึงเสนอแนวทางการอนุรักษ์โดยเน้นการรวบรวมเป็นลายลักษณ์อักษร การถ่ายทอดในครอบครัวและชุมชน การใช้ในกิจกรรมทางวัฒนธรรม และ
การประยุกต์ใช้สื่อร่วมสมัยเพื่อสืบสานสุภาษิตม้งให้คงคุณค่าและใช้ประโยชน์ได้อย่างต่อเนื่องในสังคมปัจจุบัน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วรศาสตร์กุล ว., ทวีวรรณ ว., & ถมมา อ. (2026). การศึกษาสุภาษิตม้งของชุมชนบ้านตูบค้อ จังหวัดเลย. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 13(1), 626–635. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/283120
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ
ประวัติผู้แต่ง

วิชชุุพงศ์ วรศาสตร์กุล, มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย

ตำบลห้วย อำนครไทย จัหวัดพิษณโลก

เอกสารอ้างอิง

ไพฑูรย์ ทองสม. (2556). แนวทางการอนุรักษ์สืบสานและเผยแพร่ภูมิปัญญาชุมชน. เอกสารประกอบการสอนรายวิชาทักษิณศึกษา. สืบค้นเมื่อ 23 ตุลาคม 2564, https://www2.tsu.ac.th/clw/main/files_sec2.pptx

พระยาอนุมานราชธน. (2532). ศาสนาเปรียบเทียบ. กรมการศาสนา.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. https://dictionary.orst.go.th/

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). (2568). บ้านตูบค้อ ตำบลกกสะทอน อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย. https://wikicommunity.sac.or.th/community/2028

ศูนย์สงเคราะห์ชาวเขาบ้านตูบค้อ. (2544). บ้านตูบค้อ. https://loei.prd.go.th/th/content/category/detail/id/38/iid/240615

สมเกียรติ จำลอง. (2542). รายงานการวิจัยเรื่องการใช้สื่อประเพณีดั้งเดิมของชาวเขา. ท่าแพการพิมพ์.

องค์การบริหารส่วนตำบลกกสะทอน. (2562). บ้านตูบค้อ ตำบลกกสะทอน อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย, https://tis.dasta.or.th/dastatravel/mongnewyear/