การศึกษาวิเคราะห์นัยทางวัฒนธรรม ที่สะท้อนในวลีสำนวนภาษาจีนที่ใช้ในชีวิตประจำวัน

Main Article Content

จรรยา ดุลยะลา
วราลักษณ์ แซ่อึ๋ง
อุไรวรรณ แซ่ว่อง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษานัยทางวัฒนธรรม แนวคิด และค่านิยมที่สะท้อนอยู่ในวลีสำนวนภาษาจีนที่ใช้ในชีวิตประจำวัน (惯用语) โดยใช้กรอบแนวคิดของ ภาษาศาสตร์เชิงวัฒนธรรม (Cultural Linguistics) ตามแนวคิดของ Farzad Sharifian (2011, 2017) ซึ่งอธิบายว่าภาษาเป็นคลังของมโนทัศน์ทางวัฒนธรรม ซึ่งกลุ่มตัวอย่างในงานวิจัยนี้ ได้แก่ วลีสำนวนภาษาจีนจำนวน 300 สำนวน ที่คัดเลือกแบบเจาะจงจากหนังสือ 1001 สำนวน สุภาษิต และคำสแลงจีน และวิเคราะห์ข้อมูลตามกรอบภาษาศาสตร์เชิงวัฒนธรรม 2 มิติ ได้แก่ มโนทัศน์ทางวัฒนธรรมและโครงร่างความคิดทางวัฒนธรรม 
ผลการวิจัยพบว่า วลีสำนวนจีนสะท้อนมโนทัศน์ทางวัฒนธรรม 8 ด้าน ได้แก่ ภาพลักษณ์ ความสัมพันธ์ การกิน ความเพียร ปัญญา โชคชะตา คุณธรรมและลักษณะนิสัย ประสบการณ์ทางกายและอารมณ์  ซึ่งเชื่อมโยงกับโครงร่างความคิดทางวัฒนธรรม 5 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มความสัมพันธ์และภาพลักษณ์ กลุ่มความรอบคอบและปัญญาชีวิต กลุ่มคุณลักษณะและความสามารถ กลุ่มสถานการณ์และภาวะ และกลุ่มวิธีและการกระทำ 
ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า วลีสำนวนภาษาจีนที่ใช้ในชีวิตประจำวันไม่เพียงเป็นหน่วยทางภาษา แต่ยังเป็นภาพสะท้อนของโครงสร้างทางความคิด ค่านิยม และโลกทัศน์ของสังคมจีนอย่างลึกซึ้ง ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการสอนภาษาจีนและการสื่อสารระหว่างวัฒนธรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ดุลยะลา จ., แซ่อึ๋ง ว., & แซ่ว่อง อ. (2026). การศึกษาวิเคราะห์นัยทางวัฒนธรรม ที่สะท้อนในวลีสำนวนภาษาจีนที่ใช้ในชีวิตประจำวัน. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 13(2), 136–154. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/283042
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ศิริพร พันธสีห์. (2562). การศึกษาวลีสำนวนจีนที่สะท้อนค่านิยมทางวัฒนธรรมในมิติการสื่อสารข้ามวัฒนธรรม. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).

วราภรณ์ ศรีสุวรรณ. (2565). การวิเคราะห์ค่านิยมจีนผ่านสำนวนและสุภาษิตจีนในบริบทการเรียนการสอนภาษา. (รายงานการวิจัย). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Farzad, S. (2011). Cultural conceptualisations and language: Theoretical framework and applications. John Benjamins Publishing.

Farzad, S. (2017). Cultural linguistics. John Benjamins Publishing.

Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press.

Li, X. (2024). Face consciousness and interpersonal harmony in contemporary Chinese communication. Beijing University Press.

Wu, Y., Zhang, J., & Chen, L. (2022). Cultural schemas of relationship management in Chinese discourse: A sociolinguistic study. Journal of Chinese Linguistic Studies, 12(3), 155–172.

Zhao, R., Liu, M., & Huang, X. (2023). Idiomatic expressions as cultural mirrors: A study of collectivist values in modern Chinese. Language and Culture Research, 9(2), 45–62.