การถอดบทเรียนจิตอาสาอย่างยั่งยืนของชุดรักษาความปลอดภัย หมู่บ้านตามแนวชายแดนจังหวัดเลย

Main Article Content

พระครูปริยัติมงคลบัณฑิต
พระมหาอานนท์ (ทิพย์สิงห์)

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การถอดบทเรียนจิตอาสาอย่างยั่งยืนของชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้านตามแนวชายแดนจังหวัดเลย มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาคุณลักษณะของจิตอาสาชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้านตามแนวชายแดนจังหวัดเลย 2) พัฒนา KPI วัดจิตอาสาตามหลักอิทธิบาท 4 ของชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้านตามแนวชายแดนจังหวัดเลย และ 3) นำผล KPI ไปพัฒนาต่อยอดเป็นรูปแบบจิตอาสาอย่างยั่งยืน พร้อมขยายผลสู่ชุมชนอื่น การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิเคราะห์เอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้นำท้องถิ่น กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้านนักวิชาการด้านพระพุทธศาสนา นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์ ตัวแทนภาคประชาชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ผลการวิจัยพบว่า 
1) คุณลักษณะของจิตอาสาชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้านตามแนวชายแดนจังหวัดเลย 
ประกอบด้วย 8 ประการ ได้แก่ ความเข้าใจและตระหนักรู้ในบทบาทหน้าที่ ประสบการณ์การปฏิบัติงานเชิงลึก ความสามารถในการประเมินสถานการณ์จากสภาพแวดล้อม การตอบสนองต่อภัยคุกคามอย่างรวดเร็วทักษะการสื่อสาร การทำงานเป็นทีม ความเสียสละเพื่อส่วนรวม และความอดทนต่อการปฏิบัติหน้าที่ 
2) การพัฒนา KPI จิตอาสาตามหลักอิทธิบาท 4 เป็นการบูรณาการคุณลักษณะจิตอาสาต้นแบบเข้ากับหลักฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสา ซึ่งช่วยเสริมสร้างประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน และทำให้คุณลักษณะจิตอาสาทั้ง 8 ประการมีความมั่นคงและยั่งยืนยิ่งขึ้น และ 3) การต่อยอดรูปแบบจิตอาสาอย่างยั่งยืน ควรดำเนินการผ่านการจัดทำหลักสูตรฝึกอบรมจิตอาสาชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน และการพัฒนาคู่มือการปฏิบัติงาน เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาและขยายผลสู่ชุมชนอื่นอย่างเป็นรูปธรรม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พระครูปริยัติมงคลบัณฑิต, & (ทิพย์สิงห์) พ. (2026). การถอดบทเรียนจิตอาสาอย่างยั่งยืนของชุดรักษาความปลอดภัย หมู่บ้านตามแนวชายแดนจังหวัดเลย. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 13(1), 180–192. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/282701
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง. (2567). คู่มือปฏิบัติงานผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายรักษาความสงบ (ผรส.) และชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน (ชรบ.). https://multi.dopa.go.th/mad/info_organ/about8/topic27

ไตรรัตน์ ยืนยง. (2558). การปกครองท้องถิ่น. (พิมพ์ครั้งที่ 3). สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

ประสิทธิ์ มหาวงค์, และสุปัน สมสาร. (2561). การมีส่วนร่วมของชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน (ชรบ.) ในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่อำเภอศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู. วารสารปัญญา, 25(2), 45–55.

พระครูวิลาศกาญจนธรรม และ แม่ชีกุลภรณ์ แก้ววิลัย. (2565). การพัฒนาจิตอาสาตามแนวทางพระพุทธศาสนา. วารสาร มจร กาญจนปริทรรศน์, 2(2), 117–126.

พิทูร มลิวัลย์. (2540). แบบเรียนวิชาธรรมและนักธรรมชั้นตรี. กรมการศาสนา.

มิชิตา จำปาเทศ รอดสุทธิ. (2552). การทำงานเชิงอาสาสมัคร = Volunteer spirit. ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาพลังแผ่นดินเชิงคุณธรรม. สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน).

ไวยภาษ ศรีหริ่ง, ธนกฤต ทุริสุทธิ์ และ สังคม ศุภรัตนกุล. (2562). แนวทางการพัฒนาบทบาทหน้าที่การปฏิบัติงานเพื่อเสริมความมั่นคงตามแนวชายแดนของคณะกรรมการหมู่บ้านอาสาพัฒนาและป้องกันตนเอง จังหวัดหนองคาย. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(1), 146–160.

จังหวัดเลย. (2566). แผนพัฒนาจังหวัดเลย พ.ศ. 2566–2570. https://loei.gdcatalog.go.th/dataset57e434b633d0465c85b2-46106769d472resourcec48cbe7935aa4f8397bcc87d2fdc30a1/download/plan_loei2566-2570.pdf

สุทธิกันต์ อุตสาห์. (2558). รูปแบบการจัดการเชิงกลยุทธ์ของเครือข่ายชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน (ชรบ.) ศึกษาเฉพาะกรณี อำเภอรามัน จังหวัดยะลา. (วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีปทุม).