ความรับผิดเพื่อละเมิดอันเกิดจากการกระทำของบุคคลอื่น กรณีความรับผิดของตัวการอันเกิดจากการกระทำละเมิดของตัวแทน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงความรับผิดทางละเมิดระหว่างตัวการและตัวแทนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 เอกเทศสัญญา ลักษณะ 15 ตัวแทน โดยสัญญาตัวแทนเกิดขึ้นโดยการแสดงเจตนาของบุคคลคนหนึ่งเรียกว่าตัวแทน มีอำนาจกระทำการแทนบุคคนอีกคนหนึ่งเรียกว่าตัวการ และตกลงกระทำการนั้นไม่ว่าจะเป็นตั้งแต่งแสดงออกชัดหรือโดยปริยายก็ได้ตามมาตรา 797 และอาจเกิดขึ้นโดยผลของกฎหมาย เช่น ตัวแทนจำเป็นหรือฉุกเฉินตามมาตรา 802 ตัวแทนไม่เปิดเผยชื่อตามมาตรา 806 ตัวแทนเชิดตามมาตรา 821 ตลอดจนการให้สัตยาบันแก่การกระทำที่อยู่นอกขอบอำนาจหรือปราศจากอำนาจของตัวแทนตามมาตรา 823 เมื่อตัวแทนได้กระทำการภายในขอบอำนาจแล้ว ตัวการต้องมีความผูกพันรับผิดในกิจการทั้งหลายที่ตัวแทนได้ทำไปภายในขอบอำนาจแห่งฐานตัวแทนทั้งความรับผิดตามสัญญาตัวแทนและความรับผิดทางละเมิดตามมาตรา 420, 820 มาตรา 427 แล้วแต่กรณี โดยความรับผิดทางละเมิดจากการที่ตัวแทนกระทำการภายในขอบอำนาจนั้น ตัวแทนยังต้องรับผิดต่อบุคคลภายนอกผู้เสียหายเป็นการส่วนตัว และตัวการจะต้องร่วมรับผิดในการกระทำของนั้นต่อบุคคลภายนอกผู้เสียหายนั้นด้วย และเมื่อตัวการได้รับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่บุคคลภายนอกไปแล้ว ย่อมมีสิทธิไล่เบี้ยเรียกให้ตัวแทนของตนชดใช้ค่าสินไหมทดแทนตามจำนวนที่ตัวการได้ชำระให้แก่บุคคลภายนอกนั้นได้ โดยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บัญญัติให้นำบทบัญญัติเกี่ยวกับความรับผิดทางทางละเมิดของนายจ้างและลูกจ้างตามมาตรา 425, 426 ประกอบมาตรา 427 มาใช้บังคับโดยอนุโลมคำสำคัญ: ตัวการ; ตัวแทน; ความรับผิดทางละเมิด