การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์

Main Article Content

อนงค์ภัทร์ ใบบัว
กาญจน์ เรืองมนตรี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์ และ 2) พัฒนาและประเมินโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา และครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์ จำนวน 341 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามตาราง Krejcie และ Morgan และทำการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ ให้ได้มาซึ่งกลุ่มตัวอย่าง กลุ่มผู้ให้ข้อมูลได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาต้นแบบ จำนวน 3 คน และผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบประเมิน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติพื้นฐาน ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น 
ผลการวิจัยพบว่า
1. ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์ มีสภาพปัจจุบันโดยรวม อยู่ในระดับปานกลาง สภาพที่พึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมาก และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น เท่ากับ 0.34 เรียงลำดับความต้องการจำเป็น ได้ดังนี้ ลำดับที่ 1 การบริหารการจัดการเรียนรู้ ลำดับที่ 2 การบริหารและพัฒนาหลักสูตร ลำดับที่ 3 การนิเทศร่วมมือพัฒนา และลำดับที่ 4 การกำหนดเป้าหมายและแผนงาน ตามลำดับ
2. โปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์ พบว่า โปรแกรมที่พัฒนาขึ้นใช้หลักการพัฒนา 70:20:10 Learning Model เพื่อพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษา โดยการเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการ ใช้วิธีการพัฒนา 3 วิธี คือ 
การฝึกอบรม การเรียนรู้จากการปฏิบัติ และการประชุมเชิงปฏิบัติการ โปรแกรม ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ คือ หลักการ วัตถุประสงค์ กลุ่มเป้าหมาย เนื้อหา การดำเนินการ และการประเมินผล ออกแบบหน่วยการเรียนรู้ จำนวน 4 โมดูล ประกอบด้วย โมดูลที่ 1 การกำหนดเป้าหมายและแผนงาน โมดูลที่ 2 การบริหารและพัฒนาหลักสูตร โมดูลที่ 3 บริหารการจัดการเรียนรู้ และโมดูลที่ 4 การนิเทศร่วมมือพัฒนา ระยะเวลาดำเนินการโปรแกรมทั้งหมด 300 ชั่วโมง (ประมาณ 1 ภาคเรียน) ผลการประเมินโปรแกรมโดยคณะผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า โปรแกรมมีความเหมาะสม และมีความเป็นไปได้ อยู่ในระดับมากที่สุด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ใบบัว อ., & เรืองมนตรี ก. (2026). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 13(1), 220–232. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/281073
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กาญจน์ เรืองมนตรี และธรินธร นามวรรณ. (2554). การบริหารงานวิชาการและนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้. มหาสารคาม: อภิชาติการพิมพ์.

ทศพร มนตรีวงษ์ และดาวรุวรรณ ถวิลการ. (2560). การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน ภาวะผู้นำครูในโรงเรียนมาตรฐานสากล. วารสารวิทยบริการ, 28(2), 10-22.

พิมลพรรณ เพชรสมบัติ. (2555). การพัฒนารูปแบบภาวะผู้นำของผู้บริหารศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย อำเภอสังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น).

วัลลภ ปุยสุวรรณ์ (2560). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม).

ศิริ ศิริภิรมย์ และอาคม อึ่งพวง. (2566). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 7(2), 81-92.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์. สุรินทร์: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2553). ขอเสนอการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สอง (พ.ศ.2552-2561). กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

อภิชา วิชาชัย และธรินธร นามวรรณ. (2564). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 3. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 15(1), 173-185.

อุไรวรรณ ศรีศักดิ์ (2560). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสำหรับสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2. (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม).

Hallinger, P., & Murphy, J. (1985). Assessing the instructional management behavior of principals. Elementary School Journal, 86(2), 217-247.