แนวทางการยกระดับห่วงโซ่คุณค่าใหม่ธุรกิจพริกลาบเมืองแพร่ เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ผลการวิจัยพบว่า ห่วงโซ่คุณค่าธุรกิจพริกลาบเมืองแพร่ยังมีจุดอ่อนสำคัญหลายประเด็นในข้อต่อของเกษตรกรและนักแปรรูปขาดโอกาสในการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ กลุ่มเกษตรกรยังไม่มีระบบ GAP และขาดแคลนแหล่งทุน ขณะที่นักขายและผู้รวบรวมมีกำไรในสัดส่วนสูง ส่วนผู้บริโภคมีการรับรู้คุณค่า
ทางวัฒนธรรมอาหารของน้ำพริกลาบและเครื่องเทศค่อนข้างจำกัด รูปแบบการใช้ชีวิตของคนรุ่นใหม่ที่เปลี่ยนแปลงไป โดยน้ำพริกลาบเมืองแพร่มีการใช้เครื่องเทศหลักอย่าง มะแขว่นและพริกแห้งที่เป็นหัวใจของพริกลาบ เมื่อวิเคราะห์มูลค่าเพิ่มและสัดส่วนรายได้แล้วพบว่า มีมูลค่าเพิ่มในห่วงโซ่คุณค่าพริกลาบ
ที่มีพริกแห้งเพียง 2.8 เท่า และมะแขว่นเพียง 5.8 เท่า ซึ่งมีการเพิ่มมูลค่าได้น้อยมากเมื่อเทียบกับมูลค่าสินค้าทางการเกษตรอื่น ๆ งานวิจัยนี้เสนอแนวทางการพัฒนาโดยใช้กรอบการวางแผนและการประเมินผล ติดตามผล มุ่งเน้นการคืนคุณค่าทางวัฒนธรรม (Value Restoration) สู่น้ำพริกลาบเมืองแพร่และเครื่องเทศล้านนา การสร้างอัตลักษณ์ผลิตภัณฑ์ และการพัฒนาผู้ประกอบการในแนวทาง Regenerative Enterprise ควบคู่กับกลยุทธ์การตลาดแบบ Value-driven Marketing แนวทางนี้จะช่วยกระจายรายได้ให้กับข้อต่อในห่วงโซ่อุปทานพริกลาบ เพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานรากให้เข้มแข็งและยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Bandit, I.. (2024). Unfolding the Value Chain, Calculating Value Added and Revenue Sharing Proportion for Local Enterprises. Program Management Unit on Area Based Development (PMU A).
Bhundit, I., Pramuk, P., Kanokwan, K., Nareenat, P. & Jaruwan, M. (2020). The Value Chain Analysis of One Tambon One Product (OTOP): Case Study in Processed Fruit Product. The 58th Kasetsart University Academic Conference, (pp.775-782).
Kasetsart University, Bangkhen Campus, Bangkok.
Chitsanuwat, M. (2021). 20 research tools in local research. National Science and Technology Development Agency (NSTDA).
Cihat, G., Pelin, A., Murat, Y., Konstadinos, M., & Marija, K. (2024). Consumer Response to Novel Foods: A Review of Behavioral Barriers and Drivers. Foods, 13(13), 2051-2069.
Community Organization Development Institute (CODI). (2025). Local Economy. https://
web.codi.or.th/development_project/20201125-20029/
DPO International. (2022). Fruits, vegetables & spices trends 2022: Southeast Asia & China. https://dpointernational.com/wp-content/uploads/2022/01/2022-Market-Trends-Fruits-Vegetables-Spices-SEA-China.pdf
Dussadee, B., Paumsak, P., Piyawan, P., Kritchai, K., Anucha, W. & Tanakij, T. (2023, May 24-26). The Conceptual Guidelines for Upgrading Tamarind Business Value Chain to Strengthen Local Economy in Uttaradit and Connected Area. In The 8th
Rajamangala Manufacturing & Management of Technology Conference. (pp.986 – 994). Chonburi Province.
Elo, S. & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. The Journal of Advanced Nursing (JAN), 62(1), 107-115. https://www.moc.go.th/th/file/get/file/202105276cdccfff44f2b9eb8e9f6eb9d5c9f4ab095047.pdf
Jiranarong, W. (April 10, 2024). “Larb Muang: Fun Facts from a Northern Larb Seminar and the Merits of Culinary Conservatism in Northern Thai Cuisine.”. https://readthecloud.co/thai-larb/
Kanchana, K. (2024). Research for local and development of inequality indicators in politics-environment and area: a synthesis (volume 1). Wanida Printing.
Kasie, F. M., & Belay, A. M. (2013). The Impact of Multi-Criteria Performance Measurement on Business Performance Improvement. Journal of Industrial Engineering and Management, 6(2), 595-625.
Ministry of Commerce. (2018). Annual Performance Report of the Ministry of Commerce, Fiscal Year 2018. Bangkok: Ministry of Commerce.
Nipapond, K., Suree, T., Phimnada, N., & Panatda, P. (2022). Development of Northern Thai Sausage with spicy minced pork salad flavor. Journal of Sustainable Home Economics and Culture, 2(1), 13–21. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/hecrmutp/article/view/4392
Nuttakit, I., Pattarawat, J., Piya, D. (2020). Guidelines for Community Learning Development toward Water Resources Management in Samut Songkhram Province. Journal of Liberal Arts, RMUTT 1(2), 82-89.
Pasrin, P., Phenprapha, P., Dawprasug, T. (2021). Reinforcement Process for Community - Based Research in Urban Area, Bangkok. Journal of Social Development and Management Strategy, 23(2), 21–41.
Paumsak, P., & Tanakij, T. (2023). The Influence of Content Digital Marketing Communication on Customer Decision to Purchase Phrae Province OTOP Products. University of the Thai Chamber of Commerce Journal Humanities and Social Sciences, 43(3), 108–125.
Prajad, S. (2004). Food, Culture and Health, Nopburi Printing.
Prisht, C. (2022). Is it true that Northern food is not ‘mass’: the past, present and future of Lanna cultural trends? https://www.the101.world/northern-thai-food-and-lanna-culture/
Pumsak, P., Tanakij, T., & Dussadee, B. (2024). Development of Participatory Business Model Canvas to Increase Business Capability of Ban Siao Processed Fruit Community Enterprise. Modern Management Journal, 22(1), 41–58.
Sutkanung, N., Apirak, A., & Tuanjai, P. (2020). System and Mechanism Development in Area-Based Collaborative Research Management of Rajamangala University of Technology Srivijaya. Area Based Development Research Journal, 12(4), 257–271.
Thitiworada, Y., Sureeporn, T., Chutharat, S., & Nopporn, P. (2019). “GAGENGHANG-LAY” CULTURE AND BELIEFS. Valaya Alongkorn Review (Humanities and Social Science), 9(2), 172-186.
