การพัฒนาสุขภาวะทางจิตตามหลักไตรสิกขาในผู้สูงอายุชมรมรวมพลคนพุทธ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาสุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุตามหลักไตรสิกขาในผู้สูงอายุชมรมรวมพลคพุทธมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยวิทยาเขตขอนแก่น ซึ่งเป็นวิจัยเชิงคุณภาพและงานวิจัยนี้ประกอบด้วยการวิจัย 3 ระยะคือ ระยะที่ 1 การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ ระยะที่ 2 การทดลองใช้ชุดกิจกรรมและระยะที่ 3 การพัฒนาสุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุภายหลังการทดลองใช้ชุดกิจกรรม
ผลการวิจัย พบว่า
1. การพัฒนากิจกรรม มี 2 ขั้นตอน ประกอบด้วย1.สัมภาษณ์ผู้นำชุมชน คณะกรรมการชมรมผู้สูงอายุและผู้ที่เกี่ยวข้องในเรื่องความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับไตรสิกขาและปัญหาสุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุ 2. นำข้อมูลสัมภาษณ์แนวคิดทฤษฎีการเรียนรู้แนวคิดด้านสุขภาวะทางจิต แนวคิดด้านผู้สูงอายุและแนวคิดด้านไตรสิกขา มาจัดทำชุดกิจกรรมการเรียนรู้
2. การทดลองใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ซึ่งชุดกิจกรรมการเรียนรู้นี้มีจำนวน 3 ฐาน ได้แก่ 1. กิจกรรมฐานศีลเป็นกิจกรรมที่ให้ผู้สูงอายุระดมความคิดในเรื่องอานิสงฆ์การรักษาศีลและโทษของ
การผิดศีล 2. กิจกรรมฐานสมาธิเป็นกิจกรรมที่เน้นให้ผู้สูงอายุการฝึกสมาธิผ่านการกระทำ 3. กิจกรรมฐานปัญญาเป็นกิจกรรมที่ให้ผู้สูงอายุระดมความคิดในสถานการณ์สมมติ
3. การพัฒนาสุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุภายหลังการทดลองใช้ชุดกิจกรรมมีอยู่ 4 องค์ประกอบที่สุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุได้รับการแก้ไข ได้แก่ 1. ภาวะซึมเศร้า พบว่า หลังจากที่ร่วมกิจกรรมแล้วทำให้ผู้สูงอายุบางรายนั้นกล้าที่จะออกมาพูดคุยสนทนาในเรื่องต่าง ๆ จึงทำให้ผู้สูงอายุนั้นมีความ
ซึมเศร้าน้อยลง 2. อารมณ์ด้านบวกพบว่าเมื่อได้เข้าร่วมกิจกรรมแล้วก็ทำให้ผู้สูงอายุบางรายมีความพึงพอใจในชีวิตหรือการรับรู้ความสุขในการดำเนินชีวิตได้มากขึ้น 3. การมีมนุษย์สัมพันธ์ที่ดี พบว่า ผู้สูงอายุสามารถสร้างมนุษย์สัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่นได้โดยการสร้างความประทับใจสร้างความเป็นมิตรมองหาส่วนดีและยอมรับความสามารถของผู้อื่น 4. การควบคุมตนเอง พบว่า เมื่อได้เข้าร่วมกิจกรรมแล้วทำให้ผู้สูงอายุสามารถควบคุมอารมณ์หงุดหงิดได้ และผู้สูงอายุยังคิดได้ว่าความเจ็บป่วยนั้นเป็นเรื่องธรรมดาและยอมรับกับการใช้ชีวิตร่วมกับโรคภัยไข้เจ็บได้เป็นอย่างดี