การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต ผู้ต้องขังเรือนจำจังหวัดน่าน

Main Article Content

ประสิทธิ์ สุดสม
พระครู สุตนันทบัณฑิต
วรปรัชญ์ คำพงษ์

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังในเรือนจำจังหวัดน่าน 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักพุทธธรรมกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขัง และ 3. นำเสนอแนวทางการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังในเรือนจำจังหวัดน่าน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) ประกอบด้วย การวิจัยเชิงปริมาณเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างผู้ต้องขัง จำนวน 292 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปทางสังคมศาสตร์ สำหรับการวิจัย
เชิงคุณภาพดำเนินการโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 ราย และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการวิจัย พบว่า
1. ระดับคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( x = 3.75) โดยมีด้านการจัดการศึกษาอยู่ในระดับสูงสุด ( x = 4.02) และด้านการจัดสวัสดิการและนันทนาการอยู่ในระดับต่ำสุด ( x = 3.47) 2. หลักพุทธธรรมมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับปานกลางกับคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขัง (R = 0.543**) โดยมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ 3. แนวทางการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขัง ประกอบด้วย 7 แนวทาง ได้แก่ 1) การบูรณาการหลักภาวนา 4  เพื่อส่งเสริมความรู้ทางพระพุทธศาสนา 2) การพัฒนาระบบสาธารณูปโภคพื้นฐานภายในเรือนจำ 3) การจัดสรรงบประมาณจากกรมราชทัณฑ์เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างเป็นระบบ 4) การสร้างความร่วมมือและเครือข่ายกับหน่วยงานภายนอก 5) การพัฒนาทักษะของเจ้าหน้าที่ผ่านการอบรมที่เหมาะสม 6) การพัฒนาหลักสูตรวิชาชีพตามความต้องการของผู้ต้องขังและตลาดแรงงาน 7) การปรับปรุงกฎหมายที่เป็นอุปสรรคต่อการคืนคนดีสู่สังคม ผลการวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่าการบูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับกระบวนการฟื้นฟูภายในเรือนจำสามารถส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังได้อย่างมีนัยสำคัญ ทั้งในด้านร่างกาย จิตใจ และการเตรียมความพร้อมเพื่อคืนสู่สังคมอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สุดสม ป., สุตนันทบัณฑิต พ., & คำพงษ์ ว. . (2025). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต ผู้ต้องขังเรือนจำจังหวัดน่าน. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 12(2), 383–393. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/276981
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมราชทัณฑ์ กองทัณฑวิทยา. (2566). ความจุผู้ต้องขังของเรือนจำทัณฑสถานทั่วประเทศ : อัตราส่วน 1.6 ตารางเมตร ต่อผู้ต้องขัง 1 คน (รอบที่ 1/2567). เรือนจำจังหวัดน่าน: กรมราชทัณฑ์.

ไกรศักดิ์ ไชยเลิศ. (2566). ประสิทธิผลการบริหารจัดการสวัสดิการสิ่งจำเป็นขั้นพื้นฐานแก่ผู้ต้องขังในเรือนจำจังหวัดน่าน (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).

ชุติระ ระบอบ และคณะ. (2552). ระเบียบวิธีวิจัย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต.

ถนอมขวัญ อยู่สุข. (2563). การพัฒนาคุณภาพชีวิตเชิงพุทธของผู้เกษียณอายุการปฏิบัติงานจากกรมชลประทาน. (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ธารารัตน์ วงค์เทพ. (2566). การบูรณาการหลักไตรสิกขาเพื่อการฟื้นฟูคุณภาพชีวิตผู้ต้องขังในเรือนจำจังหวัดน่าน (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ธีรารัตน์ สัมมา. (2546). กฎหมายว่าด้วยการบังคับโทษ: ศึกษากรณีการลดวันต้องโทษจำคุก. (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต.

บัญชา โชติกำจร. (2566). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืนของชุมชนบ้านสบขุ่น อำเภอท่าวังผา จังหวัดน่าน. (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).

พิรญาณ์ โคตรชมพู. (2561). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้ต้องขังเชิงพุทธบูรณาการ. (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุวรีย์ ศิริโภคาภิรมย์. (2546). การวิจัยทางการศึกษา. ลพบุรี: ฝ่ายเอกสารการพิมพ์ สถาบันราชภัฏเทพสตรี.

Hinkle, D. E. (1998). Applied statistics for the behavioral sciences (5th ed.). Boston, MA: Houghton Mifflin.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (2nd ed.). New York, NY: Harper and Row.