วิเคราะห์การใช้เหตุผลภาคปฏิบัติในปรัชญา อิมมานูเอล ค้านท์

Main Article Content

พระไพฑูรย์ ถิรสทฺโธ
จรัส ลีกา
พระสมบัตร สุขประเสริฐ
พระบุญเพ็ง มหาญาโณ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการใช้เหตุผลภาคปฏิบัติในปรัชญาของอิมมานูเอล คานท์ 2 ชนิด คือ 1) ความรู้ที่เกิดจากประสบการณ์ผ่านประสาทสัมผัส เรียกว่า ความรู้แบบอะโพเทอริโอ และ 2) ความรู้ที่ไม่ได้เกิดจากประสบการณ์หรือนอกพรหมแดนของประสบการณ์ เป็นความรู้บริสุทธิ์ เรียกว่า ความรู้แบบอะพิโอริ ซึ่งพบว่า เหตุผลเป็นสมรรถภาพในตัวมนุษย์จะอยู่นิ่งไม่ได้ เพราะมนุษย์จะต้องแสวงหาคำตอบหาข้อข้องใจของมนุษย์ตลอดเวลา และมนุษย์พยายามค้นหาคำตอบเพื่อมาใช้ตีความหมายข้อมูลที่รับมาจากภายนอก เข้ามาเป็นความรู้ในการนำไปพัฒนาได้ตลอดเวลา และในฐานะมนุษย์เป็นสัตว์ที่มีเหตุผล และเป็นผู้ปฏิบัติตามกฏศีลธรรม มนุษย์จึงเป็นผู้บังคับตัวเอง มีกฎของตัวเอง ด้วยเหตุผลที่ว่า มนุษย์เอง มีมโนธรรมเป็นศาลสูงสุดทางศีลธรรม มนุษย์จึงไม่จำเป็นต้องอยู่ภายใต้ข้อบังคับสูงสุด และไม่จำต้องเชื่อฟังกฎเกณฑ์ของใคร แม้กระทั่งกฎของมนุษย์ หรือกฎของพระเจ้า

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ถิรสทฺโธ พ., ลีกา จ. ., สุขประเสริฐ พ. ., & มหาญาโณ พ. . (2024). วิเคราะห์การใช้เหตุผลภาคปฏิบัติในปรัชญา อิมมานูเอล ค้านท์. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 11(4), 44–54. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/275261
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

เจษฎา ทองรุ่งทอง. (2557). พจนานุกรมอังกฤษ-ไทย ปรัชญา. กรุงเทพฯ: แสงดาว.

พระศุภกฤต เทศกำจร. (2551). การศึกษาเปรียบเทียบแนวความคิด เรื่องหน้าที่ของค้านท์กับพุทธทาสภิกขุ. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ภัทรพร สิริกาญจน. (2520). บทบาทของเหตุผลในงานเขียนของค้านท์. (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิทย์ วิศทเวทย์. (2538). บทวิเคราะห์พุทธจริยศาสตร์เถรวาท. พุทธศาสน์ศึกษา, 2(1), 47-61.

สิริวรรณ ตั้งจิตตาภรณ์. (2543). การศึกษาเปรียบเทียบแนวคิดเรื่องเจตจำนงดีของค้านท์กับแนวคิดในพุทธปรัชญา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

อารีย์ ธรรมโคร่ง. (2547). ความคิดทางญาณวิทยาของเอมมานูเอล ค้านท์. (วิทยานิพนธ์ศิลปะศาสตรมหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

H.B. Acton. (1970). Kant’s Philosophy, London : Macmillan ST. Martin’ Press.

Paton, H.J. (1964). Immanuel Kant: Groundwork of the Metaphysic of Morals, New York: Harper & Row.

Immanul Kant. (1949). Critique of Pure Practical Reason .tr. by Carl J. Friedrich. New York: Random House.

______ . (1960). Religion with in The Limits of Reason. New York: Harper & Row.

______ . (1964). Groundwork of the Metaphysic of morals, quoted in H.J.

______ . Paton, N.Y.: Harper & Row Publisher, Inc.

______ . (1969). Fundamental Principle of The Metaphysic of Ethics, Trans. By Tomas Kingsmill Abbott, London: Longmans Green & co, ltd.

______ . (1998). Critique of Pure Reason.tr. by Paul Guyer and Allen W.Wood. New York: Cambridge University.