สารัตถะและกลวิธีการนำเสนอธรรมนิยาย “จิตตนคร”

Main Article Content

ปฏิพล ยลวิลาศวงศ์
กัลยา กุลสุวรรณ
พระครู คัมภีร์ธรรมานุวัตร

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาวิเคราะห์สารัตถะในธรรมนิยายจิตตนคร 2. วิเคราะห์กลวิธีการนำเสนอธรรมนิยายจิตตนคร และ 3. ศึกษาแนวทางปรับใช้องค์ความรู้สำหรับพัฒนาการเรียนการสอนภาษาไทย และส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมแนวพุทธ
ผลการวิจัย พบว่า สารัตถะที่ปรากฏ พบสารัตถะด้านพุทธธรรม สารัตถะด้านสังคมและการเมือง และสารัตถะด้านวัฒนธรรม กลวิธีการนำเสนอปรากฏ พบว่า 1) องค์ประกอบของเรื่อง ได้แก่ กลวิธีการตั้งชื่อเรื่อง กลวิธีการเปิดตอน กลวิธีการดำเนินเรื่อง กลวิธีการปิดตอน และกลวิธีการสร้างตัวละคร 2) ลีลาภาษา ได้แก่ การใช้คำ การใช้ภาพพจน์โวหาร และการใช้โวหารการประพันธ์ แนวทางการปรับใช้องค์ความรู้ สำหรับพัฒนาการเรียนการสอนภาษาไทย และส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมแนวพุทธ โดยใช้แบบประเมินผ่านผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 คน พบว่า ผลการประเมินการปรับใช้องค์ความรู้จากผลการวิเคราะห์ “สารัตถะในธรรมนิยาย จิตตนคร” มีค่าเฉลี่ยรวม (x ) เท่ากับ 4.63 ระดับคุณภาพการปรับใช้องค์ความรู้จากผลการวิเคราะห์ อยู่ในระดับ ดีมาก และผลการประเมินการปรับใช้องค์ความรู้จากผลการวิเคราะห์ “กลวิธีการนำเสนอในธรรมนิยาย จิตตนคร” มีค่าเฉลี่ยรวม (x ) เท่ากับ 4.46 ระดับคุณภาพการปรับใช้องค์ความรู้จากผลการวิเคราะห์อยู่ในระดับดีมาก

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ยลวิลาศวงศ์ ป. ., กุลสุวรรณ ก. ., & คัมภีร์ธรรมานุวัตร พ. (2025). สารัตถะและกลวิธีการนำเสนอธรรมนิยาย “จิตตนคร”. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 12(2), 215–277. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/273231
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กัลยา กุลสุวรรณ. (2553). วาทกรรมคำสอนของพุทธทาสภิกขุ. (ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ธวัช ปุณโณทก. (2527). แนวทางการศึกษาวรรณกรรมปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพินิช.

ประยุทธ ปยุตฺโต. (2529). พุทธธรรม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วนิดา บำรุงไทย. (2544). ศาสตร์และศิลป์แห่งนวนิยาย. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

ไข่มุกข์ วรรธนะประทีป. (2555). การศึกษาเชิงวิเคราะห์นวนิยายอิงพระพุทธศาสนาของสไบเมือ. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ประภาศรี สีหอำไพ. (2531). การเขียนแบบสร้างสรรค์. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก. (2556). จิตตนคร. (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ธรรมดา.

อิงอร สุพันธุ์วณิช. (2554). วรรณกรรมวิจารณ์ ร้อยกรองปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: บริษัทธนาเพรส จำกัด.