การพัฒนาหลักสูตรการจัดการพุทธบริบาลสำหรับผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความรู้เกี่ยวกับการบริบาลผู้สูงอายุ 2) สร้างหลักสูตรการจัดการพุทธบริบาลสำหรับผู้สูงอายุ และ 3) ประเมินหลักสูตรการจัดการพุทธบริบาลสำหรับผู้สูงอายุเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยศึกษาเอกสารและสัมภาษณ์เชิงลึกกับบุคคล จำนวน 14 คน ได้แก่ ผู้ประกอบการสถานบริบาล นักศึกษาการบริบาล ผู้ดูแลผู้สูงอายุ ผู้เชี่ยวชาญด้านหลักสูตร ผู้ทรงคุณวุฒิการพยาบาลและพระภิกษุ จากนั้นทำการสนทนากลุ่มกับนักวิชาการผู้ทรงคุณวุฒิและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย จำนวน 5 ท่าน และประเมินหลักสูตรการจัดการพุทธบริบาลสำหรับผู้สูงอายุโดยนักศึกษาพยาบาล จำนวน 6 ท่าน รวบรวมข้อมูลและนำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis Technique) ประกอบบริบท (Context)
ผลการวิจัย พบว่า
1) องค์ความรู้เกี่ยวกับการบริบาลผู้สูงอายุด้วยหลัก 5 อ. ภาวนา 4 ประกอบด้วย การจัดการอาหารอนามัย อารมณ์ อดิเรก ออกกำลังกาย และการฝึกสติด้วยหลักภาวนา 4
2) การสร้างหลักสูตรการจัดการพุทธบริบาลสำหรับผู้สูงอายุ มีวัตถุประสงค์ของการพัฒนาหลักสูตรเพื่อบูรณาการวิชาการจัดการเชิงพุทธกับหลักสูตรการบริบาล ด้วยการรวบรวมข้อมูลการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม จากนั้นจึงประเมินหลักสูตรการจัดการพุทธบริบาลสำหรับผู้สูงอายุฉบับสมบูรณ์
3) การประเมินหลักสูตรการจัดการพุทธบริบาลสำหรับผู้สูงอายุ พบว่ามีความพึงพอใจในภาพรวมและรายหัวข้อของหลักสูตรในระดับสูง โดยเรียงลำดับจากมากไปน้อย ได้แก่ รายวิชาการจัดการเชิงพุทธ หลักสูตรการบริบาล ระยะเวลาการศึกษา และค่าใช้จ่าย
4) ข้อเสนอแนะแก่วิทยาลัยสงฆ์ควรออกแบบสภาพแวดล้อมภายในให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียรับรู้อัตลักษณ์ และรณรงค์ให้นำความรู้จากการฝึกวิปัสสนาไปประยุกต์ใช้เพื่อการพัฒนาบุคลิกภาพ