รูปแบบภารกิจด้านสาธารณสุขของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล หลังการถ่ายโอนไปสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด

Main Article Content

นิเทศ สนั่นนารี
เดชา บัวเทศ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาโครงสร้าง ความพร้อม การส่งมอบภารกิจ การจัดการระบบการดูแลสุขภาพของประชาชน ความมั่นใจของบุคลากรสาธารณสุขต่อการถ่ายโอนภารกิจของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและสนทนากลุ่มกับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่เลือกมาแบบเจาะจงประกอบด้วย นายกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกระดับที่รับการถ่ายโอน รพ.สต. ผู้อำนวยการกองสาธารณสุข อบจ. ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล หัวหน้าสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติสาธารณสุขอำเภอ (สสอ.) นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด หรือรองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด เจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่ปฏิบัติงานใน รพ.สต. รวม 25 คน ในพื้นที่ 6 จังหวัด ได้แก่ สิงห์บุรี สระบุรี หนองบัวลำภูนครราชสีมา ศรีสะเกษ และปราจีนบุรี เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนเมษายน – กันยายน 2566 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการตีความ สร้างข้อสรุปและการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า อบจ. ทุกแหล่งขาดความพร้อมในการปรับโครงสร้างรองรับการถ่ายโอนแต่ระดับ รพ.สต. สามารถปรับระบบการทำงานรองรับได้ดี การปฏิบัติงานของ รพ.สต. มีความอิสระ คล่องตัว รวดเร็ว และเข้าถึงปัญหาของชุมชนมากขึ้นมีทรัพยากรทั้งงบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ ยา เวชภัณฑ์ตลอดจนการพัฒนาสิ่งปลูกสร้างทำให้มีการปฏิบัติงานมีความคล่องตัวมากขึ้น ส่วนภารกิจด้านการดูแลสุขภาพยังไม่มีการเปลี่ยนแปลง มีการพิจารณารับตัวชี้วัดที่เหมาะสมและสะท้อนกับปัญหาของพื้นที่มากขึ้นสามารถทำงานกับภาคีเครือข่ายได้อย่างปกติ ปัญหาที่พบส่วนใหญ่เป็นการจัดสรรงบประมาณหรือรายได้ที่ถ่ายโอนมาจากสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)ของโรงพยาบาลแม่ข่ายให้กับ รพ.สต. น้อยลง หรือบางรายการไม่มีการจ่ายเลย ในด้านความก้าวหน้าของบุคลากร อบจ. ที่รับถ่ายโอนมีการปรับเลื่อนระดับที่สูงขึ้นในระดับชำนาญการพิเศษให้กับบุคลากรอย่างต่อเนื่อง ข้อเสนอแนะ
ต้องมีการปรับปรุงกฎ ระเบียบ ทางด้านการเงินของ สปสช. และกระทรวงมหาดไทยให้เอื้อต่อการบริหารจัดการทางด้านการเงินของ รพ.สต. เอกสารสิทธิ์ที่ดิน และสิ่งปลูกสร้าง ของ รพ.สต.ต้องพร้อมส่งมอบให้กับ อบจ.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สนั่นนารี น., & บัวเทศ เ. . (2024). รูปแบบภารกิจด้านสาธารณสุขของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล หลังการถ่ายโอนไปสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 11(1), 102–112. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/266749
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

จรวยพร ศรีศศลักษณ์. (2566). มุมมองนักวิชาการ สวรส.เสนอถ่ายโอน “รพ.สต.” ไป อบจ. แบบไหนเหมาะสม!!. สืบค้นเมื่อ18 มกราคม 2566, จาก https://www.hfocus.org/content/2021/10/23528Search.

เจตน์ ศิรธรานนท์. (2566). “หมอเจตน์” ส่งหนังสือถึงนายกฯ ขอยับยั้งถ่ายโอน รพ.สต. สืบค้นเมื่อ 18 มกราคม 2566, จาก https://www.hfocus.org/content/2021/12/23885.

ดุจเดือน ตั้งเสถียร และ ศศิพร โลจายะ. (2562). ความพร้อมการถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดปทุมธานี. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม, 3(6), 21-33.

บุญชู จันทร์สุวรรณ. (2566). ชมรม รพ.สต.-สมาคม อบจ.ขอเร่งรัดถ่ายโอนสาธารณสุขไปท้องถิ่น. สืบค้นเมื่อ 18 มกราคม 2566, จาก https://www.hfocus.org/content/2021/12/23932.

ปนิตา ธีรสฤษกุล, ปัญชา พร้อมดิษฐ์ และ จันทิมา นวะมะวัฒน์. (2561). การประเมินผลการถ่ายโอนภารกิจด้านสาธารณสุขไปสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในเขตสุขภาพที่ 3. TheJournal of Prapokklao Hospital Clinical Medical Education Center, 35(2), 101-111.

ราชกิจจานุเบกษา. (2566). เรื่อง หลักเกณฑ์และขั้นตอนการถ่ายโอนภารกิจสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา นวมินทราชินี และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด. เล่ม 138 ตอนพิเศษ 254 ง 19 ตุลาคม 2564, หน้า 14-15. สืบค้นเมื่อ 18 มกราคม 2566, จาก https://ratchakitcha.soc.go.th/search-result.

ริซกี สาร๊ะ. (2566). เปิดมุมมอง; ข้อดีข้อเสียถ่ายโอนภารกิจ รพ.สต. สู่ท้องถิ่น ภาพสะท้อนการดูแลสุขภาพของกระทรวงสาธารณสุข. สืบค้นเมื่อ 18 มกราคม 2566, จาก https://www.hfocus.org/content/2021/10/23471.

ลือชัย ศรีเงินยวง และคณะ. (2555). การถ่ายโอนสถานีอนามัยสู่ท้องถิ่น : การสังเคราะห์บทเรียนจากกรณีศึกษาพื้นที่ถ่ายโอนและข้อเสนอเชิงนโยบาย. (รายงานการวิจัย). ภาควิชาสังคมและสุขภาพ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล.

วราภรณ์ ผ่องอ่วย, ปาณิสรา นาเลิศ และ โชติ บดีรัฐ. (2565). ช่องว่างและอุปสรรคในการถ่ายโอนภารกิจ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 2(4), 205-220.

สงครามชัย ลีทองดี. (2554). การประเมินความก้าวหน้าและวิเคราะห์ผลกระทบในการดำเนินงานตามแผนกระจายอานาจด้านสุขภาพ. (รายงานวิจัย). นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.

สำนักงานคณะกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. (2566). แนวทางการดำเนินการถ่ายโอนภารกิจสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา นวมินทราชินีและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด. สืบค้นเมื่อ 18 มกราคม 2566, จาก https://odloc.go.th/transfer/คู่มือแนวทางการดำเนินก/.

อานนท์ กุลธรรมานุสรณ์ และคณะ. (2561). การประเมินการถ่ายโอนหน่วยบริการปฐมภูมิไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น : สังเคราะห์บทเรียนจากพื้นที่ 51 แห่งและทางเลือกในเชิงนโยบาย. (รายงานวิจัย). นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.).