ภาวะผู้นำทางการศึกษากับการมีส่วนร่วมของบุคลากร ในการบริหารสถานศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4

Main Article Content

เยาวดี ภูนิละมัย
พระครูปลัดบุญช่วย โชติวํโส อุ้ยวงค์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะผู้นำทางการศึกษาการมีส่วนร่วมของบุคลากรในการบริหารสถานศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4 เข้ามาเป็นหลักในการยึดถือปฏิบัติ ภาวะผู้นำทางการศึกษา คือคุณสมบัติและทักษะที่ผู้นำในสาขาการศึกษาควรมีเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ดีและสร้างผลสัมฤทธิ์ที่ดีให้กับนักเรียน ภาวะผู้นำเป็นการมีปฎิสัมพันธ์ที่ไม่หยุดนิ่งของกระบวนการเพื่อให้มีการประสานความร่วมมือในการทำกิจกรรมภายในสถานศึกษาร่วมกัน รวมทั้งการกำหนดบทบาทในการบริหารจัดการภาระงานทั้งระบบของโรงเรียนให้ดำเนินไปได้อย่างเป็นระบบและมีความชัดเจนในการดำเนินงานตามเป้าหมายที่ได้กำหนดไว้นั้นคือการพัฒนาการเรียนรู้ทั้งโรงเรียน โดยการนำธรรมะสำหรับการทำงานร่วมกัน หลักพุทธธรรมมายึดถือปฏิบัติหากผู้นำและบุคคลใดนำไปปฏิบัติก็จะเกิดความมั่นคงและก้าวหน้าในหน้าที่การงาน เป็นที่รักและเคารพของผู้อื่น ผู้นำที่มีประสิทธิภาพในยุคโลกาภิวัตน์ “งาน” ทุกอย่าง
ไม่สามารถทำสำเร็จด้วยตนเพียงคนเดียว ต้องอาศัยความร่วมมือร่วมใจซึ่งกันและกัน ดังนั้น หลักธรรมที่เหมาะสมสำหรับการทำงานร่วมกัน คือ สังคหวัตถุ 4 ซึ่งหมายถึง หลักธรรมที่เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจของผู้อื่น ผูกไมตรี และเอื้อเฟื้อเกื้อกูล เพื่อการดำเนินงานได้อย่างบรรลุวัตถุประสงค์ตอบสนองความต้องการของชาติการทำงานร่วมกันอย่างมีความสุขและนําพาสังคมไทยให้ก้าวย่างไปข้างหน้าได้อย่างทัดเทียมกับอารยประเทศได้ต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ภูนิละมัย เ., & อุ้ยวงค์ พ. โ. (2024). ภาวะผู้นำทางการศึกษากับการมีส่วนร่วมของบุคลากร ในการบริหารสถานศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 11(1), 26–41. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/266281
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2562. กรุงเทพฯ: คุรุสภา.

กิตติศักดิ์ อังคะนาวิน. (2563). การมีส่วนร่วมในการบริหารสถานศึกษาของบุคลากรทางการศึกษา. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 3(1), 16-17.

ติน ปรัชญาพฤทธิ์. (2527). ภาวะผู้นำและการมีส่วนร่วม. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

พยอม วงศ์สารศรี. (2534). การบริหารบุคคล. กรุงเทพฯ: พรานนกการพิมพ์.

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตโต). (2546). ภาวะผู้นำ. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 12) (บันทึก 9 สิงหาคม พ.ศ. 2547).

พระมหาปฐมภูมิ ปฺญฺญาปทีโป (จังพล) และ จิราภรณ์ ผันสว่าง. (2565). ภาวะผู้นําทางการศึกษากับการพัฒนาตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารการบริหารการศึกษา มมร.วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 2(1), 43-52.

พระมหาสิริยา สิริยโส (ชาลีเปรี่ยม). (2563). รูปแบบการบริหารจัดการการศึกษาแบบมีส่วนร่วมเชิงพุทธ. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาอำพล ชัยสาร และคณะ. (2565). ภาวะผู้นำทางการศึกษาในศตวรรษที่ 21 กับความเชื่อมั่นในตนเอง. Journal of Modern Learning Development, 7(7), 417-436.

วรรณภา ใจเย็น และ ศันสนีย์ จะสุวรรณ. (2564). การบริหารแบบมีส่วนร่วม. การประชุมวิชาการนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 14, 1110.

วรวุฒ พลเพชร. (2564). สังคหวัตถุ 4 : ภาวะผู้นำทางการศึกษากับทีมงานทางการศึกษาไทย. วารสารนิตยสารเสียงธรรมจากมหายาน, 7(2), 50-62.

ศิริวรรณ เสรีรัตน และคณะ. (2542). องค์การและการจัดการ. กรุงเทพฯ: ดวงกมลสมัย.

สุวนันท์ สารคำ. (2565). การบริหารงานวิชาการตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 2. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุนทร โคตรบรรเทา. (2560). ภาวะผู้นำในองค์การสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: ปัญญาชน.

อินถา ศิริวรรณ. (2557). รูปแบบของภาวะผู้นำทางการศึกษา. สารนิพนธ์, 451-458.

Argyris, C.. Interpersonal competence and organizational effectiveness (Homewood: Irwin-Dorsey, 1964). 21.

Hodge Billey J. & Herbert J.Johnson, (1970). Management and Oganization Behavior, Newyork: John Willey & Sons, pp. 255-259.