รูปแบบการบริหารโรงเรียนวิถีพุทธสู่การเป็นโรงเรียนวิถีพุทธชั้นนำ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นของการบริหารโรงเรียนวิถีพุทธสู่การเป็นโรงเรียนวิถีพุทธชั้นนำ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2) สร้างรูปแบบการบริหารโรงเรียนวิถีพุทธสู่การเป็นโรงเรียนวิถีพุทธชั้นนำ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และ 3) ประเมินรูปแบบการบริหารโรงเรียนวิถีพุทธสู่การเป็นโรงเรียนวิถีพุทธชั้นนำ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาได้แก่ แบบสอบถามชนิดอัตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ โดยมีค่าความเชื่อมั่น ของสภาพปัจจุบัน เท่ากับ 0.782 และค่าความเชื่อมั่นของสภาพที่พึงประสงค์เท่ากับ 0.812 ประชากร ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอน ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานประถมศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 8,106 คน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ผู้บริหารและครูผู้สอนจำนวน 340 คน กำหนดจำนวนโดยใช้ตาราง Yamane สุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น การยกร่างรูปแบบการพัฒนาฯ มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 15 รูป/คน เลือกแบบเฉพาะเจาะจง และใช้แบบสอบถามแบบกึ่งโครงสร้างในการเก็บรวบรวมข้อมูล และการประเมินรูปแบบ มีกลุ่มผู้ให้ข้อมูล จำนวน 10 คน เลือกแบบเฉพาะเจาะจงจากกลุ่มผู้มีส่วนได้เสียกับการพัฒนาครูโรงเรียนเอกชน
ผลการวิจัยพบว่า
1. ค่าดัชนีความต้องการจำเป็น สามารถเรียงลำดับจากมากไปน้อยได้ดังนี้ อันดับ 1 ด้านการเรียนการสอน อันดับ 2 ด้านกายภาพ อันดับ 3 ด้านกิจกรรมพื้นฐานชีวิต อันดับ 4 ด้านบรรยากาศและปฏิสัมพันธ์ และอันดับ 5 ด้านการบริหารจัดการ
2. รูปแบบการบริหารโรงเรียนวิถีพุทธสู่การเป็นโรงเรียนวิถีพุทธชั้นนำ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีเนื้อหาประกอบด้วย 1) ด้านกายภาพ 2) ด้านการบริหารจัดการ 3) ด้านกิจกรรมพื้นฐานชีวิต 4) ด้านการเรียนการสอน และ 5) ด้านบรรยากาศ และปฏิสัมพันธ์
3. ผลการประเมินรูปแบบการบริหารโรงเรียนวิถีพุทธสู่การเป็นโรงเรียนวิถีพุทธชั้นนำ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือพบว่า โดยรวมอยู่ในระดับ “มาก”