รูปแบบการจัดการศาสนพิธีและความเชื่อเรื่องพิธีกรรมงานอวมงคลในองค์กรตามแนวพุทธศาสตร์ของสังคมไทย จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

 บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการจัดการศาสนพิธีกรรมและความเชื่องานอวมงคลในสังคมไทย 2) ศึกษาการจัดการศาสนพิธีกรรมและความเชื่องานอวมงคลในจังหวัดนครราชสีมา และ
3) นำเสนอรูปแบบการจัดการศาสนพิธีและความเชื่อพิธีกรรมในงานอวมงคลของจังหวัดนครราชสีมา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาข้อมูลจากพระไตรปิฎก เอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 25 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีพรรณนาตามหลักอุปนัยวิธี
ผลการวิจัยพบว่า
1. การจัดศาสนพิธีเกี่ยวกับงานอวมงคลเป็นสิ่งที่ถือปฏิบัติต่อกันมาแต่ครั้งโบราณและมีการปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับวิถีวัฒนธรรมและบริบทสังคม ศาสนพิธีเป็นรูปแบบเพื่อการดำเนินงานให้เป็นไปตามกรอบเวลาที่มาซึ่งความสำเร็จของงาน แม้ว่าศาสนพิธีจะถูกมองว่าเป็นเพียงกะพี้ไม่ใช่สาระที่แท้จริง แต่ศาสนพิธีก็เป็นองค์ประกอบที่สำคัญของทุกศาสนาที่นำประโยชน์สุขมาให้ผู้เข้าร่วมพิธี
2. พิธีการจัดงานอวมงคลมี 3 ขั้นตอน คือ 1) ศาสนพิธีกรรมก่อนตาย 2) ศาสนพิธีกรรมตอนตาย
3) ศาสนพิธีกรรมหลังการตาย และในการจัดงานอวมงคลนี้ยังแฝงไปด้วยคติความเชื่อในการจัดงานศพ คือ 1) การเก็บศพ 2) การปฏิบัติต่อคนที่ตายผิดปกติ ที่เป็นไปตามคติความเชื่อของวิถีวัฒนธรรมอีสาน
3. รูปแบบการจัดการศาสนพิธีงานอวมงคลของจังหวัดนครราชสีมา มี 2 รูปแบบ คือ 1) รูปแบบการจัดงานฌาปนกิจศพ เป็นรูปแบบการจัดพิธีศพแก่ผู้ตายที่เป็นชาวบ้านทั่วไป 2) รูปแบบการพระราชทานเพลิงศพ เป็นรูปแบบการจัดศาสนพิธีแก่บุคคลผู้ทำคุณประโยชน์แก่สังคมในด้านต่าง ๆ ซึ่งทั้งสองรูปแบบนี้ถือว่าเป็นการระลึกถึงคุณความดี และการให้เกียรติแก่ผู้ตายในวาระสุดท้ายของชีวิต