การเรียนการสอนเพื่อปลูกฝังอิทธิบาท 4 ของนักเรียนโรงเรียนเขาหลวงวิทยา อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการเรียนการสอนตามหลักอิทธิบาท 4 2) ศึกษาผลการเรียนการสอนในการปลูกฝังอิทธิบาท 4 และ 3) เสนอแนวทางการเรียนการสอนในการปลูกฝังอิทธิบาท 4 ของนักเรียนโรงเรียนเขาหลวงวิทยา อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียน ใช้การสุ่มแบบแบ่งชั้น ขนาดกลุ่มตัวอย่างตามสูตรของ Taro Yamane จำนวน 102 คน และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญใช้การสุ่มแบบเจาะจง ได้แก่ คณะกรรมการสภานักเรียนคณะผู้บริหารและครูผู้สอน จำนวน 24 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึกชนิดมีโครงสร้าง สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการเรียนการสอนตามหลักอิทธิบาท 4 มีการกำหนดเป้าหมาย วิสัยทัศน์พันธกิจ จัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษา แผนปฏิบัติการประจำปี ตามความต้องการของชุมชนจัดทำหลักสูตรสถานศึกษาทุกกลุ่มสาระ ส่งเสริมให้ครูได้รับการพัฒนาออย่างต่อเนื่อง ใช้สื่อเทคโนโลยีและนวัตกรรมทั้งการเรียน On-Site Online
2) ผลการเรียนการสอนในการปลูกฝังอิทธิบาท โดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ย 4.38 อยู่ในระดับมาก และ 3) แนวทางการเรียนการสอนในการปลูกฝังอิทธิบาท 4 ได้แก่ (1) ทุกกลุ่มต้องร่วมมือกันทำตามบทบาทหน้าที่ของตนอย่างเต็มศักยภาพ (2) ผู้บริหารสถานศึกษาต้องมีภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงในการพัฒนานามธรรมสู่รูปธรรม กำหนดอัตลักษณ์ “มีใจรัก พากเพียรทำ นำจิตฝักใฝ่ ใช้ปัญญาทวนสอบ”(3) ครูทุกคนต้องจัดทำแผนการเรียนอิทธิบาท 4 ทุกกลุ่มสาระ ทุกภาคเรียนและทุกปี มีการนิเทศ ติดตามประเมินผล อย่างเป็นระบบ (4) นักเรียนต้องให้ความร่วมมือกับทุกกลุ่ม และ (5) ต้องใช้เครื่องมือประเมินที่มีมาตรฐานมีรายงานผลผ่านหลายช่องทาง นำผลที่ได้ไปวางแผนพัฒนาในปีต่อไปเพื่อให้เป็นแบบอย่างที่ดี (The Best practice)
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ไกรศร เจียมทอง. (2561). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 32. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2545). ธรรมนูญชีวิต, (พิมพ์ครั้งที่ 46). กรุงเทพฯ: กรมศาสนา.
______. (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 12) กรุงเทพฯ: เอส.อาร์.พริ้นติ้งแมสโปรดักส์.
พระมหาบรรจง ติสรโณ (ศรีสุข). (2560). ศึกษาการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาทธรรม 4 ในการจัดการเรียน การสอนของโรงเรียนปริยัติคุณรสวิทยา อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาชินกฤต จิรวํโส (รูปสะอาด). (2561). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ในการจัดการเรียนการสอนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนบ้านตูม ตำบลบ้านจันทน์ อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตร์มหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาวิทวัฒน์ วิวฑฺฒนเมธี. (2561). การบริหารตามหลักอิทธิบาท 4 ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 2). (2545, 19 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 119 ตอนที่ 123 ก. หน้า 14.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฏกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
โรงเรียนเขาหลวงวิทยา. (2564). รายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา (SAR) โรงเรียนเขาหลวงวิทยา. (อัดสำเนา).
สมพร อินทรพาเพียร. (2560), การปรับใช้หลักอิทธิบาท 4 ในการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนสันป่าตองวิทยาคม จังหวัดเชียงใหม่. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.