วรรณศิลป์ วาทศาสตร์ของชาวภูไท

Main Article Content

วิภาณ์ เทศน์ธรรม

บทคัดย่อ

 สังคมไทยมีวัฒนธรรมหนึ่งที่ได้กล่าวขานขนานนามว่า “วัฒนธรรมของชาวภูไท” ที่สร้างความงดงามทางศิลปะ วัฒนธรรม จารีตประเพณีและวิถีชีวิตจากรุ่นสู่รุ่นและเป็นมรดกมาจนถึงปัจจุบัน
ชาวภูไทมีบรรพบุรุษที่มีต้นกำเนิดอยู่บริเวณสิบสองจุไท ซึ่งเป็นพื้นที่ในทางตอนใต้ของจีนเมื่อราว 2,700 ปี
ที่แล้ว ชาวภูไทมีการอพยพเข้ามาในประเทศไทยอยู่หลายครั้งและมีการตั้งถิ่นฐานทั้งในจังหวัดทาง
ภาคอีสานและภาคกลาง ชาวภูไทมีวิถีชีวิตในการดำเนินชีวิตที่เรียบง่าย มีความพอเพียง หญิงชาวภูไท
จะทำงานบ้าน ปลูกผัก เลี้ยงสัตว์ และมีเอกลักษณ์ในการทอผ้าไว้ใช้เอง ส่วนผู้ชายชาวภูไทจะเป็นผู้นำ
ในการหาเลี้ยงครอบครัว ล่าสัตว์ จัดทำเครื่องมือเครื่องใช้ในชีวิตประจำวันประเภทจักสานโดยใช้วัสดุ
จากธรรมชาติ ปัจจุบันนี้ชาวภูไท ยังคงรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีสืบต่อกันมาซึ่งเห็นเด่นชัดใน
ชาวภูไทที่สูงอายุ ส่วนวัยรุ่นมีการเปลี่ยนแปลงตามโลกในยุคโลกาภิวัฒน์ ความเชื่อของชาวภูไทจะเชื่อภูติผี บรรพบุรุษ สิ่งศักดิ์สิทธิ์ตามธรรมชาติ มีพิธีกรรมที่เกี่ยวกับความเชื่อ ชาวภูไทมีลักษณะความเป็นอยู่แบบครอบครัวใหญ่ในบ้านเดียวกัน เป็นกลุ่มคนทำงานที่มีความขยันขันแข็ง มัธยัสถ์ ทำงานได้หลายอาชีพเผ่าภูไทเป็นกลุ่มที่พัฒนาได้เร็ว มีความรู้ความเข้าใจและมีความเข้มแข็งในการปกครอง มีหน้าตาที่สวย
ผิวพรรณดี กริยามารยาทงดงาม มีอัธยาศัยไมตรีในการต้อนรับแขกแปลกถิ่นจนเป็นที่กล่าวขวัญถึง
การฟ้อนภูไทเรณูนครเป็นการฟ้อนประเพณีที่มีมาแต่บรรพบุรุษ ที่สร้างบ้านแปลงเมือง การฟ้อนภูไทนี้ถือว่าเป็นศิลปะเอกลักษณ์ ส่วนทางด้านวัฒนธรรมประจำเผ่าของภูไทเรณูนคร
ถือว่าฟ้อนภูไทเป็นการฟ้อนที่เป็นสัญลักษณ์ของจังหวัดนครพนม ปัจจุบัน กระทรวงศึกษาธิการได้บรรจุวิชาการฟ้อนภูไทเรณูนคร เข้าไว้ในหลักสูตร ให้นักเรียนทั้งชั้นประถมศึกษาและมัธยมศึกษาได้ฝึกฝน
เล่าเรียนกัน โดยเฉพาะนักเรียนที่เล่าเรียนอยู่ในสถานศึกษาภายในเขตอำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม จะฟ้อนรำประเพณี “ฟ้อนภูไทเรณูนคร” เป็นทุกคน ส่วนเอกลักษณ์ อัตลักษณ์ ศิลปวัฒนธรรมประจำ
เผ่าพันธุ์จะสะท้อนผ่านวรรณศิลป์ วาทศาสตร์อันปราณีตและงดงามของชาวภูไท

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เทศน์ธรรม ว. . (2022). วรรณศิลป์ วาทศาสตร์ของชาวภูไท. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 9(4), 68–83. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/255733
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

จังหวัดนครพนม. (2565). วิถีชีวิตชนเผ่าภูไท. สืบค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2565, จาก http://www2.nakhonphanom.go.th/charm/detail/35/data.html

จารุวรรณ สังข์ลาย. (2563). ประวัติชาวภูไท. สืบค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2565, จาก https://sites.google.com/site/chawphuthi/pra-wat

ชุมชนคนภูไท. (2563). ประเพณีและวัฒนธรรม. สืบค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2565, จาก https://sites.google.com/site/suriyant5505202125/prapheni-laea-wathnthrrm

นวรัตน์ บุญภิละ (2558). วิถีชีวิต ความเชื่อ และภูมิปัญญาของชาวภูไท. วารสารพื้นถิ่น โขง ชี มูล, 1(1), 111-132.

ประตูอีสาน. (2563). มารู้จักกับชาติพันธุ์ชนเผ่าภูไท (ผู้ไท). สืบค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2565, จาก https://www.isangate.com/new/11-paothai/137-paothai-poothai.html

ปริวรรติ สาคร. (ม.ป.ป.). กว่าจะมาเป็น “ผ้ไทู” บนผืนแผ่นดินไท. ศูนย์ภูไทศึกษา, มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์. (ม.ป.ป.). การอพยพของชาวภูไท. สืบค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2565, จาก https:// www.ksu.ac.th/

เอกรินทร์ พึ่งประชา. (2565). กลุ่มชาติพันธุ์ : ภูไท. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. สืบค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2565, จาก https://www.sac.or.th › ethnic-groups›ethnicGroups