คติความเชื่อการสร้างพระไม้ของคนอีสาน

Main Article Content

พระคมสัน ทับคำภา
จรัส ลีกา
พระมหาจรูญ ฤทธิทิศ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอถึงคติความเชื่อการสร้างพระไม้ของคนอีสานซึ่งพบว่า 1) ผู้สร้างพระไม้จะได้เกิดในศาสนาของพระศรีอาริยเมตไตย์ 2) การบูชาพระไม้ที่สร้างขึ้นมาและได้ผ่านพิธีพุทธาภิเษกจะมีความศักดิ์สิทธิ์ด้วยพลังพุทธานุภาพ 3) การสืบต่ออายุพระพุทธศาสนา ด้วยคติความเชื่อของคนอีสานที่ว่าเมื่อบวชแล้วได้หนึ่งพรรษาจะต้องแกะสลักพระไม้อย่างน้อย 1 องค์ เพื่อไว้เป็นที่ระลึกและเพื่อยืนยันการเป็นสักขีพยานในการเข้าสู่เพศบรรพชิตของตน 4) เป็นการต่ออายุ และสืบชะตาให้กับผู้ป่วยหรือเพื่อสะเดาะเคราะห์ต่าง ๆ เมื่ออาการเจ็บป่วยหายดีแล้วจึงนิยมแกะพระไม้แล้วนำไปไว้ที่วัด เป็นการสร้างเพื่อแก้บนและต่ออายุ 5) เป็นการอุทิศส่วนกุศลให้กับบุพการี ด้วยอานิสงส์การสร้างพระไม้นี้นอกจากมีอานิสงส์แก่ตัวผู้สร้างเองแล้วยังเป็นการแผ่ส่วนบุญส่วนกุศลให้แก่ญาติผู้ล่วงลับไปแล้วถ้าญาติที่ล่วงลับไปแล้วตกทุกข์ก็จะพ้นจากทุกข์ด้วยพลังพุทธานุภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ทับคำภา พ., ลีกา จ. ., & ฤทธิทิศ พ. (2022). คติความเชื่อการสร้างพระไม้ของคนอีสาน. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 9(3), 26–40. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/255622
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา. (2525). ประวัติพุทธรูปปางต่าง ๆ. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา.

กานต์ กาญจนพิมาย. (2553). การศึกษาวิเคราะห์พระพุทธรูปไม้อีสานเชิงปรัชญา. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

เจนจบ ยิ่งสุมล. (2543). พระพุทธรูปสำคัญในเมืองไทย. กรุงเทพฯ: ประพันธ์สาส์น.

ติ๊ก แสนบุญ. (2559). เส้นสายลายสือ : ศิลปวัฒนธรรม ฉบับ กุมภาพันธ์ 2555. (เผยแพร่, วันจันทร์ที่ 26 ธันวาคม พ.ศ.2559)

ญาณภัทร ยอดแก้ว. (2552). การศึกษาวิเคราะห์คุณค่าแท้และคุณค่าเทียมของการบูชาพระพุทธรูปในสังคมไทย, การประชุมวิชาการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ครั้งที่ 7.

นิราศ ศรีขาวรส. (2557). พระพุทธรูปไม้ : สุนทรียภาพและความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตในเมืองหลวงพระบาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวในกระแสโลกาภิวัตน์. (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

นิยม วงศ์พงษ์คำ. (2557). พระพุทธรูปไม้ในภาคอีสาน. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

บุษบา กิติจันทโรภาส. (2539). คติความเชื่อเรื่องพระพุทธรูปไม้ในเขตอำเภอเมืองสารคาม. (วิทยานิพนธ์ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ผาสุก อินทราวุธ. (2530). พระพุทธศาสนาและประติมานวิทยา. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

เสนอ นิลเดช. (2543). ประวัติสถาปัตยกรรมไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

เสฐียรพงษ์ วรรรณปก. (2550). คำบรรยายพระไตรปิฎก. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.

สุจิตรา อ่อนค้อม. (2542). ศาสนาเปรียบเทียบ. (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: สหธรรมิก จำกัด.

สุวิช สิตวิทยานันท์. (2543). พระพุทธรูปไม้ในจังหวัดขอนแก่น. ขอนแก่น: ศูนย์วัฒนธรรมอีสานมหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ศิรพงศ์ ศักดิ์สิทธิ์. (2554). คติการสร้างพระพุทธรูปไม้ในล้านนา. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม. (2564). ประติมากรรมอีสาน มหาวิทยาลัยขอนแก่น. สืบค้นเมื่อ 29 มิถุนายน 2564, จาก https://cac.kku.ac.th/esanart/sculpture.html