การพัฒนาโปรแกรมจัดการความเครียดตามหลักพุทธจริยศาสตร์ สำหรับมารดาบิดาผู้ป่วยเด็กระยะวิกฤต โรงพยาบาลขอนแก่น
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการจัดการความเครียดของมารดาบิดาผู้ป่วยเด็กระยะวิกฤต 2) พัฒนาโปรแกรมจัดการความเครียดตามหลักพุทธจริยศาสตร์ และ 3) ศึกษาผลของโปรแกรมจัดการความเครียดตามหลักพุทธจริยศาสตร์ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย พยาบาลวิชาชีพ 15 คน และ มารดาบิดาผู้ป่วยเด็กระยะวิกฤต 62 คน เก็บข้อมูลโดยใช้
แบบสัมภาษณ์สภาพปัญหาการจัดการความเครียด แบบประเมินความเครียดด้วยตนเอง และแบบสอบถามวิธีการจัดการความเครียด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย เปรียบเทียบความแตกต่างค่าเฉลี่ยคะแนนความเครียดและวิธีการจัดการความเครียดของการได้รับโปรแกรม โดยใช้ t-test
ผลการวิจัย พบว่า
1. สภาพปัญหาการจัดการความเครียด พบมารดาบิดาส่วนใหญ่ใช้วิธีจัดการความเครียดแบบมุ่งแก้ไขอารมณ์ ใช้การจัดการความเครียดแบบมุ่งแก้ไขปัญหาน้อย
2. ได้นำหลักเจริญสติตามหลักสติปัฏฐาน 4 หลักอริยสัจ 4 และ หลักไตรลักษณ์ มาพัฒนาเป็นโปรแกรมจัดการความเครียดตามหลักพุทธจริยศาสตร์ ประกอบด้วย 5 กิจกรรม คือ 1) เปิดใจเรียนรู้สิ่งใหม่
2) รู้เท่าทันทำใจให้นิ่ง 3) เผชิญความจริงเรียนรู้การเปลี่ยนแปลง 4) อยู่กับเหตุและผลเข้าใจและแก้ไขและ 5) สรุปผล
3. ผลของโปรแกรมจัดการความเครียดตามหลักพุทธจริยศาสตร์ ภายหลังใช้ พบว่า ค่าเฉลี่ยคะแนนความเครียดของกลุ่มได้รับโปรแกรม (Mean=1.08, S.D.=1.62) ต่ำกว่ากลุ่มไม่ได้รับโปรแกรม (Mean =2.27, S.D.=0.08) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 31.54, p < 0.05) ค่าเฉลี่ยคะแนนวิธีการจัดการความเครียดของกลุ่มได้รับโปรแกรม (Mean=4.31, S.D.=0.06) สูงกว่ากลุ่มไม่ได้รับโปรแกรม (Mean =3.47, S.D.=0.08) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=37.67, p<0.05)
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เกศรา และคณะ. (2550). ปัจจัยทำนายความเครียดและการจัดหารความเครียดของบิดามารดาผู้ป่วยเด็กภาวะวิกฤตที่รับการรักษาในหออภิบาลผู้ป่วยเด็กหนัก. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
ชนิกา ภูวดิษยคุณ. (2554). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการบริหารความเครียดในองค์กร. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พรศิริ ใจสม. (2536). ความเครียดและวิธีการเผชิญความเครียดของบิดามารดาที่บุตรเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม. ใน วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการพยาบาลแม่และเด็ก. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
พระครูปลัดไพรัช จนฺทสโร. (2561). การแก้ปัญหาโรคความเครียดด้วยพุทธปรัชญาว่าด้วยมหาสติปัฏฐาน 4. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 5(2), 377-393.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2556). พุทธธรรมฉบับปรับขยาย. (พิมพ์ครั้งที่ 38). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
พระมหามนตรี หลินภู. (2551). การศึกษาความเครียดและการลดความเครียดในการใช้ชีวิตภายในเรือนจำของผู้ต้องขังโดยการให้คำปรึกษาแบบกลุ่มโดยยึดหลักอริยสัจ 4. ใน วิทยานิพนธ์ สาขาจิตวิทยาการแนะแนว. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
พระอนุพงษ์ พรมสะอาด. (2551). การประยุกต์ใช้อริยสัจสี่ในการจัดการความเครียด. ในวิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการส่งเสริมสุขภาพ. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ภัทรภรณ์ วงษกรณ์. (2560). ผลของโปรแกรมการฝึกความเครียดในผู้ต้องขัง. ในวิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
รัตนะ บัวสนธ์. (2556). การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการศึกษา. พิษณุโลก: บั๊วกราฟฟิค.
สุพิศ สุขประเสริฐ. (2556). การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการแก้ปัญหาความเครียดของบุคคลวัยทอง. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา (ภาคพิเศษ). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครราชสีมา.
Aldridge, M.D. (2005). Decreased parental stress in the pediatric intensive care unit. Crit Care Nurs. 25(6), 40-50.
Cohen J. (1992). A power primer. Psychological Bulletin, 112, 115-159.
Deatrick, J. Clarifying the concept of normalization. Image, 31(2), 209 – 214.
Kemmis S., & McTaggart, R. (1990). The action research planner. Geelong: Deakin University Press.
Lazarus, R.S., & Folkman, S. (1984). Stress appraisal and coping. New York: Springer.
Melnyk, B.M. (2000). Intervention studies involving parents of hospitalized young children: An analysis of the past and future recommendations. J Pediatr Nurs, 15(1), 4-13.
Smith, A.B et.al. Parent bed spaces in the PICU: Effect on parental stress. Pediatr Nurs, 33(3), 215-21.