ผลการดำเนินงานโครงการชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

โครงการชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี เป็นโครงการที่ทางกรมการพัฒนาชุมชนได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 ทั่วทั้งประเทศ มีชุมชนที่เข้าร่วมโครงการ 3,273 หมู่บ้าน ที่ผ่านมายังไม่มีการวิจัยประเมินผลการดำเนินการอย่างเป็นระบบ ในจังหวัดมหาสารคามซึ่งเป็นจังหวัดที่ผู้วิจัยเลือกมาเป็นกรณีศึกษามีจำนวนหมู่บ้าน ที่เข้าร่วมโครงการรวมกันทั้งหมด 41 หมู่บ้าน งานวิจัยนี้มีคำถามว่าการดำเนินโครงการดังกล่าวสามารถบรรลุวัตถุประสงค์ในการเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยวและรายได้ให้แก่ประชาชนได้หรือไม่  ในการตอบคำถามนี้ผู้วิจัยได้ทำการศึกษาประเมินผลใน 41 ชุมชน ในจังหวัดมหาสารคามที่มีการดำเนินโครงการ  ผู้วิจัยได้ลงพื้นที่ในทุกชุมชนและทำการตรวจสอบว่าทุกพื้นที่มีอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ที่จำเป็นต่อการดำเนินโครงการหรือไม่ และขณะเดียวกันได้ทำการสัมภาษณ์ตัวแทนของแต่ละชุมชน ข้อมูลที่เก็บรวบรวมได้เมื่อนำมาวิเคราะห์ พบว่า ภายหลังจากที่โครงการได้ดำเนินการมาเป็นระยะเวลา 2 ปี มีจำนวนนักท่องเที่ยวที่เข้าไปในชุมชนเพิ่มขึ้นประมาณจากเดิม 3,240 คน เป็น 19,798  คน โดยเฉลี่ยเพิ่มชุมชนละ 403 คน และสามารถเพิ่มรายได้ให้แก่ผู้ประกอบการ 4 ประเภท อันได้แก่ 1) ผู้ขายผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ 2) ด้านอาหาร 3) ด้านที่พัก และ 4) การบริการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องหรือสนับสนุนการท่องเที่ยว จากประมาณ 13.4 ล้านบาท เพิ่มเป็นประมาณ 22 ล้านบาท หรือโดยเฉลี่ยชุมชนละ 537,391 บาท