ลักษณะการใช้ภาษาในเพลงลูกทุ่งหมอลำคณะเสียงอิสาน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาลักษณะการใช้ภาษาในเพลงลูกทุ่งหมอลำคณะเสียงอิสาน โดยศึกษาเพลง จากวีซีดีบันทึกการแสดงสด และ www.youtube.com ในช่วงปี พ.ศ. 2543 – 2561 จำนวน 283 เพลง เพื่อศึกษาลักษณะภาษาที่ปรากฏในเพลงลูกทุ่งหมอลำคณะเสียงอิสาน ซึ่งเป็นวงหมอลำซึ่งมีผลงานเพลงและศิลปินที่ได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่คนอีสาน
ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะการใช้ภาษาในเพลงลูกทุ่ง หมอลำคณะเสียงอิสานปรากฏการใช้ภาษาที่เด่นชัด 4 ลักษณะ ดังนี้ 1) การใช้คำและกลุ่มคำ ประกอบด้วย 1.1) คำบ่งสถานที่ 1.2) คำเรียกญาติ 1.3) คำสื่ออารมณ์ 1.4) คำและกลุ่มคำเชื่อมโยงกับประสบการณ์ด้านผัสสะ 1.5) คำขยาย และ 1.6) อุทานเสริมบท 2) การใช้สำนวน ประกอบด้วย 2.1) สำนวนเก่า 2.2) สำนวนใหม่ และ 2.3) สำนวนอีสาน 3) การใช้โวหาร ประกอบด้วย 3.1) บรรยายโวหาร และ 3.2) พรรณนาโวหาร และลักษณะที่ 4) การใช้ภาพพจน์ ประกอบด้วย 4.1) อุปมา 4.2) อุปลักษณ์ 4.3) นามนัย 4.4) อติพจน์ และ 4.5) บุคคลวัต