การศึกษาวิเคราะห์ความงามพระพิมพ์ดินเผากรุพระบรมธาตุนาดูนตามทัศนะจิตนิยม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของพระพิมพ์ดินเผากรุพระบรมธาตุนาดูน 2) เพื่อศึกษาทฤษฏีความงามในทัศนะทฤษฏีจิตนิยมและ 3) เพื่อวิเคราะห์ความงามพระพิมพ์ดินเผากรุพระบรมธาตุนาดูตามทัศนะทฤษฏีจิตนิยม เป็นการวิจัยคุณภาพ ศึกษาข้อมูลจากเอกสารด้านวิชาการ งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 23 รูป/คน แล้ววิเคราะห์ข้อมูลด้วยการพรรณนาตามหลักอุปนัยวิธี

ผลการวิจัยพบว่า

1. พระพิมพ์ดินเผากรุพระนาดูนถูกขุดพบเมื่อปี พ.ศ.2522 นั้น ถูกสร้างขึ้นเป็นพุทธบูชา ในสมัยทวาราวดีมีอายุประมาณ 1300 ปี มีความสวยงามตามพุทธศิลป์ มีเนื้อพระพิมพ์แข็งแกร่ง บางองค์กลายเป็นเนื้อหิน มี 5 สี คือ น้ำตาลแก่ เหลืองอ่อน ชมพู แดงหินทราย และขาวนวล มี 6 แบบ คือ แบบสี่เหลี่ยมผืนผ้า แบบฐานสี่เหลี่ยมยอดโค้ง แบบสามเหลี่ยมหน้าจั่ว แบบสามเหลี่ยมรูปใบไม้หรือรูปหอย แบบสี่เหลี่ยมจัตุรัส และแบบลอยตัวองค์เดียว


2. ทฤษฎีจิตนิยม มีทัศนะว่า จิตเป็นความจริงสูงสุด สสารเป็นเพียงปรากฏการณ์ของจิต เช่น ร่างกายมนุษย์เป็นเพียงปรากฏการณ์ชั่วคราวของจิต เมื่อร่างกายสูญสิ้นจิตยังคงอยู่ และกลับคืนสู่สภาวะเดิมคือจิตสัมบูรณ์ซึ่งเป็นบ่อเกิดของสรรพสิ่ง และทฤษฎีนี้แบ่งอารมณ์สุนทรียะเป็น 4 อย่าง คือ 1) ความงาม 2) ความแปลกหูแปลกตา 3) ความน่าทึ่ง และ4) ความศรัทธา


3. การวิเคราะห์ความงามตามทัศนะทฤษฏีจิตนิยม พบว่า เป็นความงามที่เกิดแก่จิตของปัจเจกบุคคลที่มีต่ออารมณ์แห่งการรับรู้ความงามในพระพิมพ์ดินเผาจนทำให้เกิดความรู้สึกพึงพอใจ และ ความงามของพระพิมพ์ดินเผากรุนาดูนนี้เกิดจากแรงศรัทธาในการสร้างจึงทำให้มีความสวยงาม น่าทึ่ง แปลกตา เป็นสิ่งที่มีคุณค่า และเป็นที่พึ่งทางใจของบุคคลทั่วไป