ความเชื่อพื้นฐานของประชาชนต่อการเสริมสร้าง ความเป็นพลเมืองดีของคนไทย

บทคัดย่อ

            การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ดังนี้ 1) วิเคราะห์ชุดของความเชื่อพื้นฐานของคนไทยที่มีต่อการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดี 2) เพื่อสังเคราะห์แนวปฏิบัติความเชื่อของคนไทยที่มีต่อการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดี 3) เพื่อเสนอแนะเชิงนโยบายท้องถิ่นต่อการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดีของแผ่นดินบนพื้นฐานความเชื่อของคนไทย การวิจัยครั้งนี้มีวิธีวิทยาของการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research Methodology) โดยการสัมภาษณ์และการสนทนากลุ่มย่อย จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 2 กลุ่มๆ ละ 15 คน คือ ชาวไทยพวนอาศัยอยู่ที่บ้านป่าแดง ตำบลหนองพยอม อำเภอตะพานหิน และชาวไทยทรงดำ อาศัยอยู่ที่ตำบลไผ่รอบ อำเภอโพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร และมีการสนทนากลุ่มย่อยผู้เชี่ยวชาญ 11 รูป/คน ซึ่งคณะผู้วิจัยได้สรุปผลการวิจัย ดังนี้

            ความเชื่อเกี่ยวกับประเพณีกำฟ้า ประเพณีขันบาเจาะ ปรากฏในกลุ่มไทยพวน
(กำฟ้า) ในขณะที่ความเชื่อเกี่ยวกับประเพณีเสนเรือน ประเพณีมาตุ้มโฮม ปรากฏในกลุ่มไทยทรงดำ (ไทยทรงดำ) ความเชื่อเกี่ยวกับประเพณีอื่นๆ ปรากฏในผู้ให้ข้อมูลสำคัญทั้ง 2 กลุ่ม เช่น การจัดงานศพ/การเผาศพ การบูชาบรรพบุรุษ การทำบุญให้คนตาย การเคารพบูชาพระพุทธรูป การสักการะศาลเจ้า การบายศรี/การเลี้ยงผี ฯลฯ ความเชื่อข้างต้นเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดีเพราะสามารถสังเคราะห์เป็นแนวปฏิบัติต่างๆ ได้ดังนี้ การสร้างความสามัคคี การให้ความเคารพยำเกรงต่อสิ่งต่างๆ รอบตัว การเคารพสิทธิเสรีภาพของบุคคลอื่น การทำความดีไม่ทำชั่ว/การปฏิบัติตามหลักธรรมคำสอน การมีส่วนร่วมกันในชุมชน ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายท้องถิ่นต่อการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดีบนพื้นฐานของความเชื่อของคนไทย คือ 1) องค์การบริหารการปกครองส่วนท้องถิ่นควรกำหนดนโยบาย ยุทธศาสตร์ และแนวทางในการอนุรักษ์ประเพณีวัฒนธรรมในชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม
2) องค์การบริหารการปกครองส่วนท้องถิ่นควรส่งเสริมการมีส่วนร่วมกิจกรรมในท้องถิ่น (อปท.+บ้าน+วัด+โรงเรียน) 3) องค์การบริหารการปกครองส่วนท้องถิ่น ควรพัฒนาชุมชนให้เป็นแหล่งท่องเที่ยงเชิงวัฒนธรรม