การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงตามหลักพระพุทธศาสนา ของปราชญ์ชาวบ้าน ตำบลขวาว อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์เรื่องนี้มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ ๑) เพื่อศึกษา แนวคิดและวิถีชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ๒) ศึกษาแนวคิดและวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียงตามหลักพุทธศาสนา ๓) ศึกษาวิถีชีวิตของปราชญ์ชาวบ้าน

          ผลการวิจัยพบว่า แนวคิดและวิถีชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงยึดหลักพระราชดำรัสของ ร.๙  “พออยู่ พอกิน พอเพียง พอดี”  วิถีชีวิตยึดหลักโอวาท ๓ คือ (๑) ไม่ทำชั่ว ปฏิบัติตามเบญจศีล กุศล ๓ เว้นอบายมุข ๖ (๒) ทำความดีโดยปฏิบัติตามหลักเบญจธรรม  พละ ๔, คารวะ ๖, มีวินัย ใช้ชีวิตอย่างระมัดระวัง ไม่ประมาท (๓) จิตบริสุทธิ์ ปฏิบัติตามไตรสิกขา รักษาศีล บุญกิริยา ๑๐ ฝึกปฏิบัติสมาธิทั้งสมถะและวิปัสสนา

แนวคิดและวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียงของปราชญ์ชาวบ้าน พบว่ามี มัชฌิมาปฏิปทา (ทางสายกลาง) สัปปุริสธรรม (คุณสมบัติของคนดี) ทิฎฐธัมมิกัตถะ, มรรคมีองค์ ๘ ทางพ้นทุกข์หิริโอตตัปปะ อัตตาหิอัตตโนนาโถ (ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน) อิทธิบาท ๔,สังคหวัตถุ ๔

          วิถีชีวิตของปราชญ์ชาวบ้าน ใช้ฐานหลักพุทธธรรมในการพัฒนาบุคคล และนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน พอมี พอกิน พออยู่ พอใช้ พออกพอใจ พอแบ่งไว้ใช้จ่าย และประหยัด การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของปราชญ์ชาวบ้านได้แก่ หลักสันโดษ, โภควิภาคธรรม, โภคอาทิยธรรม, คิหิสุข/กามโภคีสุข/สุขของคฤหัสถ์, พรหมวิหาร ๔, และฆราวาสธรรม