ศึกษาหลักพุทธปรัชญามหายานของนาคารชุน เรื่องความจริงและสุญญตา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่อง “ศึกษาหลักพุทธปรัชญามหายานของนาคารชุน เรื่องความจริงและสุญญตา” โดยมีวัตถุประสงค์ 3 ข้อ คือ 1) เพื่อศึกษาวิเคราะห์เรื่องความจริงและสูญตาตามหลักพุทธปรัชญามหายานของนาคารชุน 2) เพื่อเสนอหลักการสำคัญเรื่องความจริงและสุญญตาตามหลักพุทธปรัชญามหายานของนาคารชุน และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการนำไปใช้ศึกษาหลักพุทธปรัชญามหายานของนาคารชุนเรื่องความจริงและสุญญตา ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยเน้นการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) จากการวิเคราะห์ข้อมูลในการวิจัย

ผลการวิจัยพบว่า

1) วิเคราะห์เรื่องความจริงและสูญตาตามหลักพุทธปรัชญามหายานของนาคารชุน พบว่า ปรัชญามัธยมิกะมุ่งรื้อถอนแนวคิดแบบสารัตถนิยม โดยอธิบายความจริงสองระดับ คือ สมมติสัจจะและปรมัตถสัจจะ ที่มีความสัมพันธ์เกื้อหนุนกันอย่างแยกไม่ขาด ปราศจากสวภาวะของสรรพสิ่งกับหลักปฏิจจสมุปบาท ทำให้ความจริงเป็นความจริงเชิงสัมพันธภาพ และนำไปสู่ทางสายกลาง ไม่ตกสู่ทิฏฐิ

2) หลักการสำคัญเรื่องความจริงและสุญญตาตามหลักพุทธปรัชญามหายานของนาคารชุน พบว่า หลักความจริงและสุญญตาเป็นหลักเดียวกันในการพิจารณา สุญญตาไม่ใช่ความจริงที่แยกจากโลกสมมติ ซึ่งเป็นการมองโลกสมมติอย่างถูกต้อง นาคารชุนใช้สุญญตาเป็นเครื่องมือทางปัญญาเพื่อวิพากษ์และคลายความยึดมั่นในทิฏฐิ โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือการคลายอุปาทานทางปัญญาและเสรีภาพภายใน

3) แนวทางการนำไปใช้ศึกษาหลักพุทธปรัชญามหายานของนาคารชุนเรื่องความจริงและสุญญตา พบว่า ความจริงและสุญญตาสามารถใช้เป็นกรอบวิธีคิดในการศึกษา วิเคราะห์ และตั้งคำถามต่อความเป็นจริง ช่วยทำความเข้าใจความจริงในทางภาษา สังคม และประสบการณ์ภายใน ตลอดจนส่งเสริมการพัฒนาปัญญาและการดำรงอยู่ร่วมกับโลกที่เป็นเป้าหมายสูงสุดของพุทธปรัชญา