การพัฒนาวัฒนธรรมทางการเมืองเชิงพุทธของผู้นำชุมชน ตำบลดอนใหญ่ อำเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี

ผู้แต่ง

  • พระสังวาน เขมปญฺโญ สายเนตร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตอุบลราชธานี
  • ศราวุธ ขันธวิชัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตอุบลราชธานี

คำสำคัญ:

วัฒนธรรมทางการเมืองเชิงพุทธ, ผู้นำชุมชน, สังคหวัตถุ 4, อิทธิบาท 4, การมีส่วนร่วมทางการเมือง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาวัฒนธรรมทางการเมืองของผู้นำชุมชน 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมที่เหมาะสมในการส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมือง และ 3) เพื่อเสนอรูปแบบการส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองเชิงพุทธของผู้นำชุมชน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การศึกษาค้นคว้าเอกสารควบคู่กับการสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 26 รูป/คน ประกอบด้วยพระสงฆ์และผู้นำชุมชนในพื้นที่ตำบลดอนใหญ่ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการศึกษาพบว่า 1) วัฒนธรรมทางการเมืองของผู้นำชุมชนมีลักษณะผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมแบบดั้งเดิมกับวัฒนธรรมแบบประชาธิปไตย โดยยังคงมีความสัมพันธ์เชิงอุปถัมภ์และเครือญาติ แต่เริ่มเปิดพื้นที่ให้ประชาชนมีส่วนร่วมมากขึ้น 2) หลักพุทธธรรมที่เหมาะสม ได้แก่ สังคหวัตถุ 4 และอิทธิบาท 4 ซึ่งช่วยส่งเสริมคุณธรรม ความรับผิดชอบ ความเพียร และการใช้อำนาจอย่างมีเหตุผล 3) รูปแบบการพัฒนาวัฒนธรรมทางการเมืองเชิงพุทธควรบูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับกระบวนการพัฒนาผู้นำและการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างความโปร่งใส ความไว้วางใจ และความมั่นคงทางการเมืองในระดับชุมชน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

ประเวศ วะสี. การเมืองภาคพลเมือง. กรุงเทพมหานคร: หมอชาวบ้าน, 2562.

พระธรรมโกศาจารย์ (ปัญญานันทภิกขุ). ทางสู่ความสำเร็จ: ปาฐกถาธรรมคัดสรรเพื่อการทำงานและสร้างชีวิต.

กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิเผยแพร่พระพุทธศาสนา, 2569.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). พุทธธรรม (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม, 2561.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). ธรรมนูญชีวิต: พุทธจริยธรรมเพื่อสังคมการเมืองไทย. พิมพ์ครั้งที่ 25.

กรุงเทพมหานคร: สถาบันบันลือธรรม, 2568.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). พุทธธรรม (ฉบับปรับปรุงและขยายความ). กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธ

ธรรม, 2561.

สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. การเมืองไทย: แนวคิดและการพัฒนา. กรุงเทพมหานคร: เสมาธรรม, 2561.

สุระชัย ชูผกา. พุทธรัฐประศาสนศาสตร์: การบริหารจัดการภาครัฐแนวพุทธในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์

แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2568.

Louis Cohen, Lawrence Manion, and Keith Morrison. Research Methods in Education. 8th ed. New York: Routledge,

ม.ม. (ไทย) 13/247/292.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-07-25

รูปแบบการอ้างอิง

สายเนตร พ. . เ. ., & ขันธวิชัย ศ. . (2026). การพัฒนาวัฒนธรรมทางการเมืองเชิงพุทธของผู้นำชุมชน ตำบลดอนใหญ่ อำเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารชัยภูมิปริทรรศน์, 2569(2), 46–57. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jcr/article/view/284860