การพัฒนาวัฒนธรรมทางการเมืองเชิงพุทธของผู้นำชุมชน ตำบลดอนใหญ่ อำเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี
คำสำคัญ:
วัฒนธรรมทางการเมืองเชิงพุทธ, ผู้นำชุมชน, สังคหวัตถุ 4, อิทธิบาท 4, การมีส่วนร่วมทางการเมืองบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาวัฒนธรรมทางการเมืองของผู้นำชุมชน 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมที่เหมาะสมในการส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมือง และ 3) เพื่อเสนอรูปแบบการส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองเชิงพุทธของผู้นำชุมชน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การศึกษาค้นคว้าเอกสารควบคู่กับการสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 26 รูป/คน ประกอบด้วยพระสงฆ์และผู้นำชุมชนในพื้นที่ตำบลดอนใหญ่ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการศึกษาพบว่า 1) วัฒนธรรมทางการเมืองของผู้นำชุมชนมีลักษณะผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมแบบดั้งเดิมกับวัฒนธรรมแบบประชาธิปไตย โดยยังคงมีความสัมพันธ์เชิงอุปถัมภ์และเครือญาติ แต่เริ่มเปิดพื้นที่ให้ประชาชนมีส่วนร่วมมากขึ้น 2) หลักพุทธธรรมที่เหมาะสม ได้แก่ สังคหวัตถุ 4 และอิทธิบาท 4 ซึ่งช่วยส่งเสริมคุณธรรม ความรับผิดชอบ ความเพียร และการใช้อำนาจอย่างมีเหตุผล 3) รูปแบบการพัฒนาวัฒนธรรมทางการเมืองเชิงพุทธควรบูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับกระบวนการพัฒนาผู้นำและการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างความโปร่งใส ความไว้วางใจ และความมั่นคงทางการเมืองในระดับชุมชน
Downloads
เอกสารอ้างอิง
ประเวศ วะสี. การเมืองภาคพลเมือง. กรุงเทพมหานคร: หมอชาวบ้าน, 2562.
พระธรรมโกศาจารย์ (ปัญญานันทภิกขุ). ทางสู่ความสำเร็จ: ปาฐกถาธรรมคัดสรรเพื่อการทำงานและสร้างชีวิต.
กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิเผยแพร่พระพุทธศาสนา, 2569.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). พุทธธรรม (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม, 2561.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). ธรรมนูญชีวิต: พุทธจริยธรรมเพื่อสังคมการเมืองไทย. พิมพ์ครั้งที่ 25.
กรุงเทพมหานคร: สถาบันบันลือธรรม, 2568.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). พุทธธรรม (ฉบับปรับปรุงและขยายความ). กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธ
ธรรม, 2561.
สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. การเมืองไทย: แนวคิดและการพัฒนา. กรุงเทพมหานคร: เสมาธรรม, 2561.
สุระชัย ชูผกา. พุทธรัฐประศาสนศาสตร์: การบริหารจัดการภาครัฐแนวพุทธในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์
แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2568.
Louis Cohen, Lawrence Manion, and Keith Morrison. Research Methods in Education. 8th ed. New York: Routledge,
ม.ม. (ไทย) 13/247/292.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์ชัยภูมิ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความลิขสิทธิ์
