ศึกษาวิเคราะห์การแสวงหาอำนาจทางการเมืองของพระเทวทัตในพระไตรปิฎก

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่อง “ศึกษาวิเคราะห์การแสวงหาอำนาจทางการเมืองของพระเทวทัตในพระไตรปิฎก” มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาบริบทแนวคิดเรื่องอำนาจและการแสวงหาอำนาจทางการเมือง 2) เพื่อศึกษารูปแบบการแสวงหาอำนาจทางการเมืองของพระเทวทัตในพระไตรปิฎก 3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์รูปแบบการแสวงหาอำนาจทางการเมืองของพระเทวทัตในพระไตรปิฎก การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์ปฐมภูมิและคัมภีร์ทุติยภูมิ รวมทั้งข้อเสนอแนะจากผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อนำมาสังเคราะห์ วิเคราะห์ และนำเสนอในเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า “อำนาจ” มีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับ “การเมือง” ซึ่งผู้มีบทบาททางการเมืองมักแสวงหาอำนาจทั้งในรูปแบบปกติ เช่น การเลือกตั้งหรือการแต่งตั้ง และในรูปแบบไม่ปกติ เช่น การปฏิวัติหรือรัฐประหาร ในเพุทธประวัติพระเทวทัตเป็นพระเถระที่มีชื่อเสียงในสมัยพุทธกาล ผู้ปรารถนาอำนาจการปกครองสงฆ์แทนพระพุทธเจ้า โดยได้ร่วมมือกับพระเจ้าอชาตศัตรูให้ทำการปฏิวัติพระเจ้าพิมพิสาร ส่วนตนเองพยายามยึดอำนาจจากพระพุทธเจ้าเพื่อครองอำนาจร่วมกัน จากการวิเคราะห์พบว่า พระเทวทัตใช้วิธีการแสวงหาอำนาจจากเบาไปหาหนัก เริ่มจากการขอปกครองสงฆ์ เมื่อไม่สำเร็จก็ประกาศแยกคณะสงฆ์ และสุดท้ายถึงขั้นลอบปลงพระชนม์พระพุทธเจ้า แต่ไม่ประสบผลสำเร็จในที่สุด.