การเปรียบเทียบความหมายของคำกริยา “เล่น” ในภาษาไทยกับคำกริยา「遊ぶ」(asobu) ในภาษาญี่ปุ่น

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความหมายของคำกริยา “เล่น” ในภาษาไทยกับคำกริยา 「遊ぶ」(asobu) ในภาษาญี่ปุ่น โดยวิเคราะห์ข้อความจากคลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติ (TNC) ผลการวิจัยพบว่า ความหมายของทั้งสองคำมีทั้งลักษณะที่คล้ายกันและแตกต่างกัน ลักษณะที่คล้ายกันคือ ทั้งสองคำมีความหมายหลักเพื่อบรรยายเกี่ยวกับ “ความสนุกสนานหรือความเพลิดเพลิน” สำหรับลักษณะที่ต่างกันคือ ความหมายขยายของทั้งสองคำ โดยความหมายที่พบเฉพาะใน 「遊ぶ」 ได้แก่ การบรรยายเกี่ยวกับ 1) การสนุกกับการทำเรื่องที่ไม่เหมาะสมกับคนอื่นหรือสัตว์ตัวอื่น 2) สถานที่ เครื่องจักร อุปกรณ์ หรือเงินทุนไม่ได้ถูกนำไปใช้งานให้มีประสิทธิภาพ และ 3) การไปต่างสถานที่เพื่อต้องการหาความรู้หรือประสบการณ์ใหม่ ในขณะที่ความหมายที่พบเฉพาะใน “เล่น” ได้แก่ 1) การใช้ความสามารถเพื่อกระทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งซึ่งเกิดจากความชอบหรือความถนัด 2) การดึงดูดความสนใจจากบุคคลใดบุคคลหนึ่ง 3) การลองทำหรือเสี่ยงทำเรื่องบางอย่างที่ตนเองไม่มีความรู้หรือประสบการณ์มาก่อน และ 4) การใช้อำนาจจัดการกับเรื่องบางอย่างที่คนทั่วไปคิดว่าเป็นเรื่องที่ไม่ควรยุ่งเกี่ยว

ผลการศึกษาข้างต้นแสดงให้เห็นถึงมุมมองที่ต่างกันในการใช้ภาษากล่าวคือ การใช้ 「遊ぶ」 ทั้งความหมายหลักและความหมายขยายนั้นเพื่อบรรยายเรื่องที่ชาวญี่ปุ่นเห็นว่าเป็นเรื่องที่ผู้พูด “ทำด้วยความสนุกสนานหรือเพลิดเพลิน” หากเป็นเรื่องที่ “ทำตามหน้าที่ กฎเกณฑ์ หรือบรรทัดฐานของสังคม” จะไม่ใช้คำนี้มาบรรยาย แต่จะใช้คำกริยาอื่นแทน ในขณะที่การใช้ “เล่น” ทั้งความหมายหลักและความหมายขยายนั้นเพื่อบรรยายเรื่องที่ชาวไทยเห็นว่าเป็นเรื่องที่ผู้พูดมี “การกระทำที่แสดงเป้าหมาย” ซึ่งอาจเป็นเรื่องที่ทำด้วยความสนุกสนานหรือเพลิดเพลิน รวมถึงเรื่องที่ต้องปฏิบัติตามหน้าที่หรือกฎเกณฑ์