การศึกษาเปรียบเทียบกลวิธีและโครงสร้างประโยคขอร้องในสถานการณ์การขอยืมเงินระหว่างชาวญี่ปุ่นและผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นชาวต่างชาติ
คำสำคัญ:
กลวิธีการขอร้อง, โครงสร้างประโยค, วัจนปฏิบัติศาสตร์, การเรียนการสอนภาษาญี่ปุ่นบทคัดย่อ
การขอร้องเป็นวัจนกรรมที่อาจสร้างความเข้าใจผิดในการสื่อสารข้ามวัฒนธรรม เนื่องจากแต่ละวัฒนธรรมมีวิธีการสื่อสารที่แตกต่างกัน จึงเป็นเรื่องยากสำหรับผู้เรียนภาษาชาวต่างชาติในการเลือกใช้กลวิธีและโครงสร้างประโยคให้เหมาะสมกับสถานการณ์ที่ต้องสื่อสารด้วยภาษาเป้าหมาย งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบกลวิธีและโครงสร้างประโยคขอร้องของชาวญี่ปุ่นและผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นชาวต่างชาติ กลุ่มเป้าหมายการวิจัยคือ ชาวญี่ปุ่น (JJ) ผู้เรียนชาวไทย (TL) ผู้เรียนชาวจีน (CL) และผู้เรียนชาวเกาหลี (KL) โดยวิเคราะห์บทสนทนาในคลังข้อมูลภาษา発話対照データベースกลุ่มละ 20 คู่ รวม 80 คู่ ผลการศึกษาพบว่า (1) กลุ่ม JJ มีแนวโน้มสูงในการใช้กลวิธีการแสดงความปรารถนา ตรงข้ามกับกลุ่ม TL และ CL ที่มีแนวโน้มในการใช้กลวิธีการถามความสะดวก ส่วนกลุ่ม KL ใช้กลวิธีการแสดงความปรารถนาและการถามความสะดวกในสัดส่วนที่เท่ากัน (2) กลุ่ม JJ และ CL มีแนวโน้มใช้รูปประโยคที่ประกอบด้วยส่วนขยายและส่วนหลัก ตรงข้ามกับกลุ่ม TL ที่ใช้รูปประโยคที่มีเฉพาะส่วนหลัก ส่วนกลุ่ม CL ใช้รูปประโยคที่ประกอบด้วยส่วนขยายหรือรูปประโยคที่มีเฉพาะส่วนหลักในสัดส่วนที่เท่ากัน (3) กลุ่ม JJ ใช้ส่วนขยายเพื่อแสดงการขอโทษ แต่กลุ่มผู้เรียนทุกกลุ่มยกเว้น TL ใช้ส่วนขยายเพื่ออธิบายสภาพการณ์ (4) ทุกกลุ่มยกเว้น TL ใช้กลวิธีแสดงความสุภาพ เช่น การพูดไม่จบประโยค การผันรูปปฏิเสธ และสำนวนแสดงการไม่ชี้ชัดต่อเหตุการณ์ เป็นต้น ผลการศึกษาบ่งชี้ให้เห็นถึงลักษณะทางวัจนปฏิบัติศาสตร์ของแต่ละกลุ่ม ซึ่งผู้วิจัยได้ชี้แนะประเด็นที่ผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นชาวไทยควรพัฒนาเพื่อให้สามารถสื่อสารได้อย่างเหมาะสมกับสถานการณ์ และให้ข้อเสนอแนะเพื่อเป็นแนวทางสำหรับการจัดการเรียนการสอนภาษาญี่ปุ่น
Downloads
เอกสารอ้างอิง
เจแปนฟาวน์เดชั่น. (2560). ภาษาญี่ปุ่น อะกิโกะโตะโทะโมะดะจิ 3 ฉบับปรับปรุง. ภาษาและวัฒนธรรม.
ทรงธรรม อินทจักร. (2550). แนวคิดพื้นฐานด้านวัจนปฏิบัติศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พัชราพรรณ สุวรรณกูฏ. (2566). การศึกษาสำนวนการขอร้องและการตอบที่พบในการฟังประเภทการโต้ตอบทันทีในข้อสอบวัดระดับภาษาญี่ปุ่น. วารสารเครือข่ายญี่ปุ่นศึกษา, 13(2), 93-111.
โยชิโกะ ยามาซากิ และคณะ. (2558). ไดจิ 3 ภาษาญี่ปุ่นชั้นต้น. ภาษาและวัฒนธรรม.
สุนัดดา วิริยา. (2544). การศึกษาการขอร้องในภาษาไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อาภาภรณ์ เดชวิจารณ์กิจ. (2547). การศึกษาเปรียบต่างกลวิธีการขอร้องในภาษาญี่ปุ่นและภาษาไทย. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
A Corporation. (2560ก). มินนะ โนะ นิฮงโกะ 3 [2nd Edition]. ภาษาและวัฒนธรรม.
A Corporation. (2560ข). มินนะ โนะ นิฮงโกะ 4 [2nd Edition]. ภาษาและวัฒนธรรม.
Blumk-Kulka, S. & Ohlstain, E. (1984). Requests and apologies: A cross-cultural study of speech act realization patterns (CCSARP). Applied Linguistics, 5, 196-214.
Brown, P., & Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some universals in language usage. Cambridge University Press.
Canale, M. (1983). From communicative competence to communicative language pedagogy. In J. C. Richards & R. W. Schmidt (Eds.), Language and communication (pp. 2-14). Longman.
Canale, M., & Swain, M. (1980). Theoretical bases of communicative approaches to second language teaching and testing. Applied Linguistics, 1, 1-47.
Coates, J. (1987). Epistemic modality and spoken discourse. Transaction of the Philological. Society, 85(1), 110-131.
Goffman, E. (1955). On face-work: An analysis of ritual elements in social interaction. Psychiatry, 18, 213-231.
Goffman, E. (1967). Interaction ritual: Essays on face-to-face behavior. Anchor Books.
Goffman, E. (1971). The presentation of self in everyday life. Penguin Books.
Trosborg, A. (1995). Interlanguage pragmatics: requests, complaints and apologies. Mouton de Gruyter.
相原まり子. (2008).「依頼表現の日中対照研究 : 相手に応じた表現選択」.『言語情報科学』, 6, 1-18.
アクドーアン プナル・大浜 るい子. (2008).「日本人学生とトルコ人学生の依頼行動の分析―相手配慮の視点から―」『世界の日本語教育』, 18, 57-72.
荒木美智子.(2008).『接客業でさすがと言わせる話し方』.日東書院本社.
ウィッタヤーパンヤーノン スニサー. (2006).「日本人とタイ人の「依頼」、「勧誘」行為について－対人関係を維持する方略を中心に－」『三田國文』, 43, 15-34.
蒲谷宏.(2005).「「待遇コミュニケーション」という捉え方」.『日本語教育通信・国際交流基金』, 52, 14-15.
グエン ティニューイー.(2017).「依頼会話における《雑談部》の展開ストラテジー―ベトナム語と日本語の対照研究の観点から－」『日本語／日本語教育研究』, 8, 199-214.
国際交流基金・日本国際教育支援協会. (2010).『新しい「日本語能力試験」ガイドブック』 https://www.jlpt.jp/reference/pdf/guidebook1.pdf
佐久川利奈.(2022). 「日本語の語依頼に関する考察―「てもらってもいいですか」を中心に－」. 『創価大学大学院紀要』, 43, 161-184.
サクンクルー カンスィニー. (2018).「LINE会話における依頼の談話展開―日タイ母語場面に着目して―」『人間文化創成科学論叢』, 21, 63-71.
清水崇文. (2013).『中上級学習者のためのブラッシュアップ日本語会話』.スリーエーネットワーク.
白川博之. (2009).『「言いさし文」の研究』.くろしお出版.
砂川有里子. (2005).「ご住所書いてもらっていいですか」.北原保雄(編)『続弾！問題な日本語何が気になる？どうして気になる？』.大修館書店.
ズルフィカル ラーマン. (2017). 「日本語の依頼表現における丁寧度の選択」『日本語・日本文化研修プログラム研修レポート集』, 32, 1-18.
辻岡咲子. (2022) .「依頼表現のバリエーションに関する対照社会言語学的研究」.関西大学大学院文学研究科博士論文.
畑中香乃. (2012).「日本語と中国語の依頼談話における「依頼開始」ストラテジーの考察 : サービス・エンカウンター場面に焦点を当てて」.『ニバタ』, 41, 41-50.
中居順子・近藤扶美・鈴木真理子・小野恵久子・荒巻朋子・森井哲也. (2005) .『会話に挑戦！中級前期からの日本語ロールプレイ』.スリーエーネットワーク.
永田良太.(2001).「接続助詞ケドによる言いさし表現の談話展開機能」.『社会言語学科』, 3(2), 17-26.
原沢伊都夫. (2010) .『考えて、解いて、学ぶ日本語教育の文法』.スリーエーネットワーク.
夫明美・セナ クワンチラー. (2002).「タイ人日本語学習者による終助詞「けど」の使用について」.『語用論研究』, 4, 17-32.
堀江 インカピロム プリヤー. (1995) .「依頼表現の対照研究－タイ語の依頼表現－」.『日本語学』, 14(10), 76-83.
村田マルゲティッチ 恵美. (2023). 「日本語の依頼の意味で使われる可能形式の研究―依頼相手との関係による可能形式の違い―」.『日本大学大学院総合社会情報研究科紀要』, 24(1), 47-56.
山岡政紀. (2008) .『発話機能論』.くろしお出版.
山岡政紀・牧原功・小野正樹. (2012) .『コミュニケーションと配偶表現―日本語語用論入門―』. 明治書院.
李宜真.(2008).「依頼の言語行動に関する日中語対照研究 -ポライトネスの観点から-」.『東北大学高等教育開発推進センター紀要 』, 3, 117-129.
盧万才.(2011).「中国人日本語学習者の依頼表現習得状況の考察 ―日中対照の視点から―」『麗澤大学紀要』, 92, 185-206.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารญี่ปุ่นศึกษาธรรมศาสตร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
