การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาฟิสิกส์โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ เพื่อส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหาและความต้องการในการจัดการเรียนรู้วิชาฟิสิกส์ 2) พัฒนา รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาฟิสิกส์โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์เพื่อส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา 3) ทดลองใช้รูปแบบ และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อรูปแบบ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/1 โรงเรียนพิบูลมังสาหาร ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 35 คน ได้มาโดยการสุ่ม แบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบ PURADS Model แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบวัดทักษะการแก้ปัญหา และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที
ผลการวิจัยพบว่า
1) การศึกษาปัญหาและความต้องการในการจัดการเรียนรู้วิชาฟิสิกส์ พบว่า ควรพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการลงมือปฏิบัติจริงของผู้เรียน
2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) ที่มาของรูปแบบ (2) เป้าหมายและวัตถุประสงค์ (3) กระบวนการจัดการเรียนรู้แบบ PURADS Model ประกอบด้วย การนำเสนอปัญหา การทำความเข้าใจกับปัญหา การค้นคว้าและรวบรวมข้อมูล การสังเคราะห์คำตอบ การนำเสนอคำตอบ และการสรุปและประเมินค่าคำตอบ (4) การประเมินรูปแบบ และ (5) ผลที่ได้จากการใช้รูปแบบทั้งทางตรงและทางอ้อม
3) รูปแบบมีประสิทธิภาพ 82.30/83.15 เป็นไปตามเกณฑ์ 80/80 และเมื่อนำไปทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่าง พบว่า นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการแก้ปัญหาหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 และ
4) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อรูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุด (=4.60, S.D.=0.55) องค์ความรู้ใหม่ที่ได้จากการวิจัย คือ รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบ PURADS Model ซึ่งเป็นแนวทางในการส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา และสามารถประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้วิชาฟิสิกส์และรายวิชาอื่นได้อย่างเหมาะสม
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เกริก ศักดิ์สุภาพ. (2564). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกวิชาฟิสิกส์โดยใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อเสริมสร้างทักษะการแก้ปัญหาและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 32(1), 46–60. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/edubuu/article/view/248775
ฉัตรชฎา ติงสะ, อารีรัตน์ ใจกล้า, สุภาพ ตาเมือง และศักดิ์ศรี สุภาษร. (2561). ผลสัมฤทธิ์และความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่องสมบัติและปฏิกิริยาของสารอินทรีย์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จากการเรียนรู้แบบสืบเสาะ ผสมผสานกับการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน. วารสารวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ศึกษา, 1(1), 97-108. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSSE/article/view/194897
ชำนาญ เชาวกีรติพงศ์, ปัณฑารีย์ ถาวรศักดิ์ และทวีศักดิ์ จินดานุรักษ์. (2566). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานเรื่อง ฟิสิกส์นิวเคลียร์ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความสามารถ ในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 15 (เวียงเก่าแสนภูวิทยาประสาท) จังหวัดเชียงราย. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 34(2), 43-55. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/edubuu/article/view/262182
ทิศนา แขมมณี. (2557). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 18). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ทิศนา แขมมณี. (2561). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 22.) สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
บุญเลี้ยง ทุมทอง. (2559). ทฤษฎีและการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้. (พิมพ์ครั้งที่ 3). สำนักพิมพ์บริษัท ทริปเพิ้ล เอ็ดดูเคชั่น จำกัด.
ปัณฑารีย์ ถาวรศักดิ์, ทวีศักดิ์ จินดานุรักษ์ และชำนาญ เชาวกีรติพงศ์. (2566). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหา เป็นฐาน เรื่อง ฟิสิกส์นิวเคลียร์ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความสามารถในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 34(2), 43–55. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/edubuu/article/view/262182
โรงเรียนพิบูลมังสาหาร. (2560). หลักสูตรโรงเรียนพิบูลมังสาหาร พุทธศักราช 2567 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). องค์การบริหารส่วนจังหวัดอุบลราชธานี.
วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2550). แนวการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ: การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
สุไม บิลไบ. (2558). สมรรถนะ ทักษะ และบทบาทครูไทยในศตวรรษที่ 21. มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร.
Anderson, T. P. (1997). Using Models of Instruction. Education Technology Publications.
Craft, A. (2005). Creativity in Schools: Tensions and Dilemmas. Routledge.
Delisle, R. (1997). How to Use Problem-Based Learning in the Classroom. Association for Supervision and Curriculum Development.
Eggen, P., & Kauchak, D. (2010). Educational Psychology: Windows on Classrooms. (8th ed.). Pearson.
Hmelo, C. E., & Evensen, D. H. (2000). Problem-Based Learning: A Research Perspective on Learning Interactions. Lawrence Erlbaum Associates.
Joyce, B., Weil, M., & Calhoun, E. (2017). Models of Teaching. (9th edition). Pearson Education.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
OECD. (2023). PISA 2022 Results (Volume I): The State of Learning and Equity in Education. OECD Publishing.
Othman, H., Salleh, B. M. & Abdullah, S. (2013). 5 Ladders of Active Learning: An Innovative Learning Steps in PBL Process. In The 4th International Research Symposium on Problem Based Learning (IRSPBL), pp. 245–253. https://www.semanticscholar.org/paper/5-ladders-of-active-learning%3A-an-innovative-steps-Othman-Salleh/9ff3183b3117a7d9bb763150ba1ad7ed6776f8b3?utm_source
Robinson, K. (2011). Out of Our Minds: Learning to be Creative. (2nd ed.). Capstone.
Roh, K. H. (2003). Problem-Based Learning. In Mathematics (ERIC Digest). ERIC Clearinghouse for Science, Mathematics, and Environmental Education.
Torp, L., & Sage, S. (2002). Problems as Possibilities: Problem-Based Learning for K–16 Education. (2nd ed). Association for Supervision and Curriculum Development.
Torrance, E. P. (1965). Rewarding Creative Behavior. Prentice-Hall.
UNESCO. (2000). World Education Report 2000: The Right to Education. UNESCO.
UNESCO. (2021). Reimagining our Futures Together: A New Social Contract for Education. UNESCO.
