การสังเคราะห์งานวิจัยด้านการจัดการเรียนการสอนภาษาไทย: แนวโน้มการพัฒนาสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) สังเคราะห์องค์ความรู้จากงานวิจัยการสอนภาษาไทยที่พัฒนาสมรรถนะ และ (2) เสนอแนวโน้มการวิจัยและการพัฒนาการสอนภาษาไทยที่มุ่งสร้างสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน โดยทำการศึกษาและวิเคราะห์เอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการสอนภาษาไทยในช่วงปี พ.ศ. 2557–2567 รวมจำนวนทั้งสิ้น 84 เรื่อง จากมหาวิทยาลัย 9 แห่ง ผลการสังเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า งานวิจัยส่วนใหญ่มุ่งเน้นการพัฒนาสมรรถนะการคิดและการสื่อสาร ซึ่งถือเป็นทักษะพื้นฐานที่สำคัญในการเรียนรู้และสอดคล้องกับกรอบมาตรฐานการศึกษาในระดับชาติและนานาชาติ เช่น PISA และ O-NET รองลงมาคือการพัฒนาสมรรถนะด้านการแก้ปัญหาและการใช้ทักษะชีวิต ขณะที่สมรรถนะด้านการใช้เทคโนโลยีแทบไม่ปรากฏในงานวิจัยที่ศึกษา
ด้านแนวทางการจัดการเรียนการสอนผลวิจัย พบว่า มีการนำทฤษฎีและแนวคิดหลากหลายมาใช้ อาทิ ทฤษฎีการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน และการเรียนรู้แบบร่วมมือ ขณะเดียวกันมีการใช้เทคนิคการสอนที่หลากหลายเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ภาษาไทย เช่น เทคนิค STAD CIRC และจิ๊กซอว์ ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้เชิงลึกและเกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกัน สะท้อนให้เห็นแนวโน้มการพัฒนาการสอนภาษาไทยในอนาคตว่าควรให้ความสำคัญกับการผสานสมรรถนะที่หลากหลาย โดยเฉพาะการบูรณาการสมรรถนะด้านเทคโนโลยีและการใช้ทักษะชีวิต เนื่องจากเป็นองค์ประกอบสำคัญของทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ที่ช่วยเสริมสร้างความสามารถในการเรียนรู้ การปรับตัว และการดำรงชีวิตอย่างสมดุลในสังคมยุคดิจิทัล
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551. สืบค้นเมื่อ 8 ตุลาคม 2568, จาก http://www.onec.go.th
กันต์กนิษฐ์ ชลสีมัธยา. (2562). ความคาดหวังของผู้ปกครองที่มีต่อสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนโรงเรียนศรีราชา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 18. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยบูรพา.
คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา. (2562). รายงานเฉพาะเรื่องที่ 12 หลักสูตรและการเรียนการสอนฐานสมรรถนะ. สืบค้นเมื่อ 20 ตุลาคม 2568. จาก https://backoffice.onec.go.th/uploads/Book/1746-file.pdf
ธนา ธุศรีวรรณ, และชวลิต ชูกำแพง. (2019). การพัฒนารูปแบบการชี้แนะเพื่อส่งเสริมทักษะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 สำหรับครูระดับมัธยมศึกษา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น. 16(2): 535-547.
ธนวุฒิ มากเจริญ, พร้อมพิไล บัวสุวรรณ, และวรรณวิศา สืบนุสรณ์. (2567). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการเสริมสร้างสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครนายก 1. Journal of MCU Ubon Review. 9(2): 1885–1901.
วทัญญู ขลิบเงิน. (2021). การพัฒนาสมรรถนะการสอนภาษาไทยผ่านการเรียนรู้แบบโครงงานสำหรับนักศึกษาครุศาสตร์ สาขาภาษาไทย มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์. วารสารปิฆานสรรค์. 20(2): 153–168.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2564). พจนานุกรมศัพท์ศึกษาศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.
สำนักทดสอบทางการศึกษา. (2565). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สุชาติ คุ้มสุทธิ์. (2566). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะวิชาชีพครูตามแนวคิดเชิงรุก สำหรับพระสอนในสำนักศาสนศึกษาการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี. วารสารการบริหารการศึกษา มมร.วิทยาเขตร้อยเอ็ด. 5(1): 160-174.
ฮานาน อีหมัน. (2567). แนวทางการส่งเสริมสมรรถนะการสื่อสารของนักเรียนมัธยมศึกษา. สืบค้นเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2568, จาก https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/74401
Fullan, M. (2020). Leading in a culture of change. (2nd ed.). San Francisco, CA: John Wiley & Sons.
Sahlberg, P. (2015). Finnish lessons 2.0: What can the world learn from educational change in Finland?. New York, NY: Teachers College Press.
Mezirow. (1997). Transformative Learning: Theory to Practice. New Directions for Adult and Continuing Education. 74: 5-12.
OECD. (2021). Future of education and skills 2030: OECD learning compass 2030 – Concept note series. Retrieved October 15, 2025, จาก https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/about/ projects/edu/education-2040/1-1- learning-compass/OECD_Learning_Compass_2030_Concept_ Note_Series.pdf
OECD. (2025). Future of Education and Skills 2030. Retrieved October 15, 2025, จาก https://www.oecd.org/en/about/projects/future-of-education-and-skills-2030.html
Raha, T., & Wongsapan, M. (2024). Development of an instructional model to enhance competency in the Thai language for Grade 6 students. Journal of Education and Learning. 13(2): 111–123. Canadian Center of Science and Education.
UNESCO Bangkok. (2022). Digital transformation in education in Asia Pacific: Policy brief. สืบค้นเมื่อ 15 ตุลาคม 2568, จาก https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000384596
Yang, Chen, & Hung. (2022). Digital storytelling as an interdisciplinary project to improve students’ English speaking and creative thinking. Computer Assisted Language Learning. 35(4): 840–862.
