การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องวิธีการทางประวัติศาสตร์โดยใช้การจัดการเรียนรู้ แบบหมวกความคิดหกใบร่วมกับกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ สำหรับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1)เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ก่อนและหลังเรียน เรื่อง วิธีการทางประวัติศาสตร์ โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบหมวกความคิดหกใบร่วมกับกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5E) 2) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่มีต่อการจัดการเรียนรู้แบบหมวกความคิดหกใบร่วมกับกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5E) และ 3)เสนอแนวทางการจัดการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ที่บูรณาการเทคนิคหมวกความคิดหกใบกับกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5E) เพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์และการเรียนรู้ด้วยตนเอง กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนวัดพรหมสาคร ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 38 คน ได้มาจากการสุ่มแบบกลุ่มโดยใช้ห้องเรียนเป็นหน่วยสุ่ม เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ แบบสอบถามความพึงพอใจ และแบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้กึ่งโครงสร้าง จำนวน 12 รายการ สถิติที่ใช้ได้แก่ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เชิงสังเคราะห์จากข้อมูล 3 แหล่ง ผลการวิจัย พบว่า
1) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียน (= 25.86, S.D. = 2.41) สูงกว่าก่อนเรียน (= 18.72, S.D. = 3.14) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = 14.25) 2) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (= 4.55, S.D. = 0.48) และ 3) แนวทางการจัดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิผลประกอบด้วย 3 ด้านสำคัญ ได้แก่ ด้านการออกแบบกิจกรรมที่เน้นสถานการณ์กระตุ้นการคิดทางประวัติศาสตร์ ด้านบทบาทครูในฐานะผู้อำนวยความคิด และด้านการประเมินเพื่อพัฒนาซึ่งบูรณาการเครื่องมือประเมินหลายรูปแบบอย่างเป็นระบบ
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กชนนท์ ขวัญพุฒ. (2562). การศึกษาผลการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับบทเรียน คอมพิวเตอร์ช่วยสอนที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาเคมี ความพึงพอใจต่อบทเรียน คอมพิวเตอร์ช่วยสอน สำหรับนักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 5. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยบูรพา.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
จุฬารัตน์ จรทะผา, และอังคณา ตุงคะสมิต. (2567). การพัฒนาทักษะการคิดทางประวัติศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ร่วมกับสื่ออินโฟกราฟิกรายวิชา ส13102 ประวัติศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนพรมลีศรีสว่าง. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์. 9(1): 763–773.
เฉลิม มลิลา นิติเขตต์ปรีชา. (2559). เทคนิควิธีการสอนประวัติศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ทัศนีย์พร กลิ่นแก้ว, สุภสิตา เย็นอก, สุธาสินี ขาวสําอาง, และอุบลวรรณ ส่งเสริม. (2568). การพัฒนารูปแบบการจัดการ เรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือเพื่อส่งเสริมความสามารถการให้เหตุผลทาง คณิตศาสตร์และการทำงานเป็นทีมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และ สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี. 16(1): 199–214.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ภูติญา บัวระภา, และสิทธิพล อาจอินทร์. (2561). การศึกษาความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่เน้นการคิดอย่างมีวิจารณญาณร่วมกับเทคนิคการคิดแบบหมวก 6 ใบ. Journal of Innovation and Learning Sciences. 11(1): 119–129.
วีรวิชญ์ บุญส่ง, วรินทร์ เอี่ยมสะอาด, และรวงข้าว เนียมแสง. (2567). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง หลักธรรมในกรอบอริยสัจ 4 สำหรับ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยใช้รูปแบบการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5E) โรงเรียนบ้านเขาทับควาย. วารสาร มจร เพชรบุรีปริทรรศน์. 7(1): 425 – 441.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). รายงานผลการทดสอบระดับชาติ (O-NET) ปีการศึกษา 2563. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
อรชา อุตทาสา. (2561). การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาภาษาไทย โดยใช้เทคนิคหมวก ความคิด 6 ใบของ Edward de Bono สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนตากสินราชานุสรณ์. วิทยานิพนธ์ปริญญา ครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.
อนุทิน หรพูน, รุ่งทิวา จันทน์วัฒนวงษ์, และจุฬามาศ จันทร์ศรีสุคต. (2562). ผลของกรณีศึกษาเสริมด้วยเทคนิคหมวกหกใบต่อความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาสังคมศึกษาของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี. 7(1): 94-109.
Bybee, Taylor, J. A., Gardner, A., Van Scotter, P., Powell, J. C., Westbrook, A., & Landes, N. (2006). The BSCS 5E instructional model: Origins and effectiveness. Colorado Springs, CO: BSCS.
Edward De Bono. (1985). Six thinking hats: An essential approach to business management. Little, Brown, & Company.
_______. (1992a). Serious creativity: Using the power of lateral thinking to create new ideas. New York, NY: Harper Business.
_______. (1992b). Six thinking hats for schools. Melbourne, Australia: Hawker Brownlow Education.
Karadağ, M., & Korkmaz, S. (2019). The effect of the six thinking hats technique on academic achievement in social studies course. Education and Science. 44(199): 319-343.
McAleer, F. (2007). Using de Bono's six thinking hats game to aid critical thinking and reflection in palliative care. International Journal of Palliative Nursing. 13(3): 105-112.
Shulman. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher. 15(2): 4–14.
Wineburg. (2001). Historical thinking and other unnatural acts: Charting the future of teaching the past. Philadelphia, PA: Temple University Press.