Guidelines for Learning Ecosystem Management to Promote Vocational Skills of Extended-Opportunity Schools in Bang Rakam District, Phitsanulok Province.
Main Article Content
Abstract
This research aimed to 1) study the current and desirable states for learning ecosystem management to promote vocational skills of extended-opportunity schools in Bang Rakam District, Phitsanulok Province and 2) study the guidelines for learning ecosystem management to promote vocational skills. The sample was 165 school administrators and teachers, along with 15 key informants. They were selected by using Krejcie and Morgan's table. The instrument for collecting data was
a questionnaire with an Index of Item-Objective Congruence (IOC) of at least 0.67, and an overall reliability coefficient of .985. The data were analyzed using frequency, percentage, mean, standard deviation, Priority Needs Index and content analysis. The research results were found as follows;
1) The overall current and desirable states of learning ecosystem management to promote occupational skills were at a high and the highest level, respectively. Regarding the Priority Needs Index, the learner aspect exhibited the highest need, followed by learning resources, learning communities, learning management, and teachers, respectively. 2) The guidelines for learning ecosystem management consisted of 5 components. For learners, self-directed learning should be promoted. For instructors, occupational skills should be integrated through project-based learning. For learning communities, network collaborative networks should be established. For learning resources, digital knowledge repositories and learning spaces should be developed. For learning management, practical, hands-on experiences should be emphasized.
Downloads
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
ฐิติชญา วรรณวัลย์. (2566). แนวทางการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพสำหรับผู้เรียนในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
ณิชากร วงค์เงิน. (2568). กลไกการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้เพื่อบ่มเพาะนวัตกรรุ่นเยาว์ในสถานศึกษา. การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ธีระ ราชาพล. (2567). ระบบนิเวศการเรียนรู้ของนักเรียนกับภาวะความพร้อมการศึกษาไทย. วารสารนวัตกรรมสังคมและเทคโนโลยีสารสนเทศ, 7(2), 119-127.
ธีร์ธวัช โยธา. (2567). แนวทางการบริหารจัดการหลักสูตรทักษะอาชีพในยุคดิจิทัลของโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 30 จังหวัดเชียงใหม่. การศึกษาอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
นริศรา ใจคง และสิริกานต์ แก้วคงทอง. (2564). นิเวศการเรียนรู้ : เรื่องเก่าบนวิถีใหม่. วารสารการศึกษาไทย, 18(3), 64-69.
นุชนารถ จันมา. (2567). การบริหารสถานศึกษาหลังสถานการณ์การแพร่ระบาดโรคติดเชื้อไวรัส โคโรนา 2019 ของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต 2. สารนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
หนูใหม่ สุลิยะวง. (2568). อิทธิพลของการเลี้ยงดูแบบประชาธิปไตย ระบบนิเวศการเรียนรู้ และการสอนแนวใหม่ที่มีต่อการเรียนรู้ด้วยการนำตนเองของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย: โมเดลสมการโครงสร้างที่ใช้ปัจจัยนักเรียนเป็นตัวแปรส่งผ่าน. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ผาณิตา เมฆเคลื่อน. (2567). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 2. การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัยนเรศวร.
พลอยไพลิน พุทธวงศ์. (2567). แนวทางการส่งเสริมอาชีพสำหรับนักเรียน โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1. งานนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัยบูรพา.
พชรมน กฤตปพนธนัย. (2568). แนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความเป็นผู้ประกอบการดิจิทัลของนักเรียนในโรงเรียนขยายโอกาสสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 1. การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ภิญญาพัชร์ โทธรรม. (2566). รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพท้องถิ่นของนักเรียนโรงเรียนยางชุมวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาประจวบคีรีขันธ์. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.
รัชฎาภรณ์ ซ่ามหย่อง. (2567). แนวทางการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้สู่ผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ของผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. ปริญญานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา),มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วิชญะ น้อยมาลา. (2564). ทักษะจำเป็นของการทำงานในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 3(1), 45-57.
วิลาสินี นามเสนาะ. (2566). การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นโรงเรียนคุณธรรมระดับ 4 ดาว สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัย ราชภัฏอุดรธานี.
วิลาวัลย์ มุมทอง. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาน่าน เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์.
วุฒิชัย ไกรวิเศษ. (2566). นวัตกรรมการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้ของโรงเรียนมัธยมศึกษาตามแนวคิดนวัตกร พลิกผัน. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศริณญา วงศ์ฝั้น. (2568). การพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างทักษะอาชีพสำหรับนักเรียนที่มีความบกพร่องทางการมองเห็นในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานบริหารงานการศึกษาพิเศษ. การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ศิริวัฒน์ มูลวงศ์. (2567). แนวทางการพัฒนาระบบนิเวศนวัตกรรมของสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษา. วิทยานิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สำนักงานจังหวัดพิษณุโลก. (2568). แผนพัฒนาจังหวัดพิษณุโลก พ.ศ.2566-2570 (ฉบับทบทวน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568). สืบค้นเมื่อ 11 กรกฎาคม 2568, จาก https://www.phitsanulok.go.th/gphitsanulok/components/com_mamboboard/uploaded/files/plan2566_2570_2568.pdf/.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. สืบค้นเมื่อ 11 กรกฎาคม 2568, จาก https://new.phitsanulok1.go.th/group.php?groupcode=planning
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). รายงานการศึกษารูปแบบการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของคนไทย 4.0. นนทบุรี: บริษัท 21 เซ็นทูรี่ จำกัด.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2566). การจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของคนไทย 4.0. สมุทรปราการ: บริษัท เอส.บี เค การพิมพ์ จำกัด.
CLEO Research Team. (2024). What is a learning ecosystem? EdTech Center@World Education. Retrieved August 1 2025, from https://pdxscholar.library.pdx.edu/cgi/Viewcontent.cgi?article=1006&context=cleo_blog.