การจัดการความรู้หลังฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูโดยใช้กิจกรรมการเขียนบันทึกสะท้อนคิด ของนักศึกษาครูวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง

Main Article Content

ดวงจันทร์ แก้วกงพาน
วีรนุช คฤหานนท์
ชิสาพัชร์ ชูทอง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาผลการจัดการความรู้หลังฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูโดยใช้กิจกรรมการเขียนบันทึกสะท้อนคิดของนักศึกษาครูวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป ที่ลงทะเบียนเรียนวิชาครุนิพนธ์ จำนวน 27 คน โดยวิธีเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบบันทึกสะท้อนคิด 2) แบบสอบถามความคิดเห็นของนักศึกษาครูวิทยาศาสตร์โดยใช้กิจกรรมการเขียนบันทึกสะท้อนคิด และเครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล ได้แก่ 3) เอกสารและผลงานของนักศึกษาจากกิจกรรมต่าง ๆ ในชั้นเรียน 4) ภาพถ่าย และ  5) บันทึกของผู้วิจัย การวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ 1) ข้อมูลเชิงคุณภาพที่ได้จากบันทึกสะท้อนคิด เอกสารผลงาน ภาพถ่าย และกิจกรรม AAR ใช้วิธีวิเคราะห์เนื้อหา และ 2) ข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ การสะท้อนคิดตนเองหลังฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู และความคิดเห็นของนักศึกษาครูที่มีต่อกิจกรรมการเขียนบันทึกสะท้อนคิดวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน นำเสนอในรูปตารางประกอบคำบรรยาย ผลการวิจัยพบว่า


            การจัดการความรู้หลังฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูโดยใช้กิจกรรมการเขียนบันทึกสะท้อนคิดด้านงานในหน้าที่ครูอยู่ในระดับสมรรถนะดีมาก ด้านการวิเคราะห์ผู้เรียนครูอยู่ในระดับสมรรถนะดีมาก และความคิดเห็นของนักศึกษาที่มีต่อการปฏิบัติการสะท้อนคิด อยู่ในระดับมากที่สุด

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แก้วกงพาน ด., คฤหานนท์ ว., & ชูทอง ช. (2025). การจัดการความรู้หลังฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูโดยใช้กิจกรรมการเขียนบันทึกสะท้อนคิด ของนักศึกษาครูวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง. วารสารครุศาสตร์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 8(4), 274–288. https://doi.org/10.2774.EDU2025.4.280378
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรรณิกา วิชัยเนตร. (2557). การสะท้อนคิด: การสอนเพื่อให้นักศึกษาพยาบาลพัฒนาการคิดอย่างมีจารณญาณในการฝึกปฏิบัติการพยาบาล. วารสารพยาบาลตำรวจ. 1(6): 188-199.

กาญจนา ศรีสวัสดิ์, และสายสมร เฉลยกิตติ. (2560). การคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาพยาบาล. เวชสารแพทย์ทหารบก. 70(3): 169- 174.

กัญญารัตน์ โคจร. (2565). การศึกษาความสามารถในการสะท้อนคิดของนิสิตครูที่เรียนรู้ตามแนวทางการศึกษาผ่านบทเรียน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี. 3(3): 76-94.

_______. (2566). การส่งเสริมความสามารถในการสะท้อนคิดของนิสิตครูที่มีระดับความรู้พื้นฐานในการออกแบบการเรีียนรู้ที่แตกต่างกันโดยใช้้แนวทางการศึกษาผ่านบทเรีียน. วารสารพัฒนาการเรียนการสอน มหาวิทยาลัยรังสิต. 17(1): 1-16.

กัญญารัตน์ โคจร และกันยารัตน์ สอนสุภาพ. (2565). ความสัมพันธ์ของประสบการณ์ในการออกแบบการเรียนรู้และการสะท้อนคิดของนิสิตครู. วารสารมนุษยสังคมสาร (มสส.). 20(1): 103-123.

ดวงใจ เปลี่ยนบำรุง, และปาริฉัตร อุทัยพันธ์. (2565). การพัฒนารูปแบบการสอนโดยใช้การเรียนรู้แบบการสะท้อนคิดเพื่อส่งเสริมความสามารถด้านการคิดวิจารณญาณของนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ยะลา. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 15(2): 105-118.

จุฬินฑิพา นพคุณ. (2561). การสะท้อนความคิดผ่านสมุดบันทึกภาพของนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย มหาวิทยาลัยสวนดุสิต. วารสารวิชาการบัณฑิตวิทยาลัยสวนดุสิต. 14(3): 307-322.

จุลมณี สุระโยธิน. (2554). ศึกษาผลของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ร่วมกันทางอินเตอร์เน็ตด้วยการเขียนสะท้อนคิดผ่านสื่อสังคมออนไลน์ที่มีต่อทักษะทางสังคมของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศิลปกร.

ชรินทร์ทิพย์ ธาดานิธิภิญโญ, และธดา สิทธิ์ธาดา. (2566). การจัดการความรู้สู่องค์กรแห่งการเรียนรู้. การประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ ครั้งที่ 5 วันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2566.

เชษฐา แก้วพรม. (2556). การพัฒนาทักษะสะท้อนคิดของนักศึกษาพยาบาลด้วยการเขียนบันทึกการเรียนรู้ในรายวิชาการสอนและการให้คำปรึกษาทางสุขภาพ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้าจันทบุรี. 24(2): 12-20.

ธีรพล เพียรเพ็ง, และประกอบ กรณีกิจ. (2557). ผลของการสะท้อนคิดด้วยวีดิทัศน์ตามแนวคิดวงจรกิบส์ในแฟ้มสะสมงาน อิเล็กทรอนิกส์ ที่มีต่อระดับการสะท้อนคิดของนักศึกษาครู. An Online Journal of Education. 9(4): 151–164.

นรินทร์ สังข์รักษา และสวรรยา ธรรมอภิพล. (2563). การสะท้อนการเรียนรู้: มุมมองการสร้างองค์ความรู้ในงานวิจัยทางการศึกษา. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย. 12(2): 1-15.

บุญชม ศรีสะอาด. (2559). แก่นคติแนวคิดเสริมสร้างพลัง. มหาสารคาม: ตักศิลาการพิมพ์.

ปวีณภัทร ตันตินิธิวัฒน์. (2557). คู่มือแนวการจัดการเรียนการสอนโดยใช้การสะท้อนคิด (Reflection). ราชบุรี: วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี.

ปิยาณี ณ นคร. (2556). การเรียนรู้ผ่านการสะท้อนคิด. วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตร. 3(2): 1-19.

ร่มเกล้า จันทราษี, และคณะ. (2561). ผลการวิเคราะห์การสะท้อนผลปฏิบัติทดลองสอนของนักศึกษาวิชาชีพครูวิทยาศาสตร์. วารสารวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ศึกษา. 1(2): 171-185.

รุ่งฟ้า กิติญาณุสันต์. (2553). กระบวนการคิดความรู้สึกและพฤติกรรมของนิสิตต่อวิชาชีพครู: การเรียนรู้ที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงขั้นพื้นฐานในตน. Journal of Education. 23(1): 96-109.

ลำเจียก กำธร, จิณัฐตา ศุภศรี, และฐาปนี อัครสุวรรณกุล. (2560). การพัฒนาการจัดการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมทักษะการสะท้อนคิดของนักศึกษาพยาบาลในรายวิชาปฏิบัติการพยาบาลบุคคลที่มีปัญหาทางจิต. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 4(1): 15-27.

วิจารณ์ พานิช. (2558). เรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง Transformative Learning. กรุงเทพฯ: เอสอาร์ พริ้นติ้ง.

วีรวิชญ์ บุญส่ง และสุนทร อ่อนฤทธิ์. (2568). ผลของการสอนแบบสะท้อนคิดต่อการตระหนักรู้การรู้คิดของนักศึกษาวิชาชีพครูในรายวิชาวิธีวิทยาการสอนสังคมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 19(1): 135-150.

ศศิธร อินตุ่น, และอรกมล สุวรรณประเทศ. (2567). ผลการใช้กิจกรรมการสะท้อนคิดที่มีต่อความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักศึกษาครูวิทยาศาสตร์ระดับบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. วารสารวิชาการเครือข่ายบัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ. 14(3): 68-84.

ศิริกัญญา แก่นทอง. (2564). การพัฒนาการจัดการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมการสะท้อนคิดของนักศึกษาครู มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ในรายวิชาสันติศึกษาสำหรับครู. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 8(2): 180-197.

เศรษฐิยา เปรื่องพิชญาธร, และพวงเพ็ญ อินทรประวัติ. (2566). วารพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาฝึกสอนโดยใช้การปฏิบัติการสะท้อนคิด. สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์. 10(1): 1-14.

สุวรรณา สถาอานันท์. (2560). การจัดการเรียนรู้เชิงบูรณาการ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อัศนี วันชัย, และคณะ. (2564). การพัฒนาพฤติกรรมจิตอาสาของนักศึกษา พยาบาล โดยใช้โครงงานคุณธรรม. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. 23(2): 362-373.

Brookfield, S. D. (1995). Becoming a Critically Reflective Teacher. San Francisco: Jossey-Bess.

Danielson, L. M. (2008). Making Reflective Practice More Concrete through Reflective Decision Making. The Educational Forum. 72: 129-137.

Dewey, J. (2005). How we think: a restatement of the relation of reflective thinking and the educational process. New York: D. C Heath.

Johns, C. (2000). Becoming a Reflective Practitioner: A Reflective and Holistic Approach to Clinical Nursing, Practice Development and Clinical Supervision. Blackwell Science: Oxford.

Kolb D. (1984). Experiential learning: experience as the source of learning and development englewood cliffs. New Jersey: Prentice Hall.

Kolb, D. A. (2005). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice-Hall.

Lewin, A., & Smith, D. (2005). Defining higher order thinking. Theory into Pratice. 32(3): 131-137.

Manen, M. (1997). Researching the Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy. (2nd ed.). New York: Routledge.

Moon. (2004). A Handbook of Reflective and Experiential Learning Theory and Practice. London: Routledge.

Schon, D. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. New York, NY: Basic Books.

_______. (1987). Educating the reflective practitioner. San Francisco, CA: Jossey Bass.

Van Manen, M. (1977). Linking ways of knowing with ways of being practical. Curriculum Inquiry. 12 (6), 1-12.