ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการเรียนรู้มโนทัศน์ร่วมกับกลวิธี SQRQCQ ที่มีต่อมโนทัศน์และความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2

รัฐยุทธ นันต๊ะน้อย; เวชฤทธิ์ อังกนะภัทรขจร; อาพันธ์ชนิต เจนจิต

doi:10.14456/edubuu.2026.13

ผู้แต่ง

รัฐยุทธ นันต๊ะน้อย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
เวชฤทธิ์ อังกนะภัทรขจร คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
อาพันธ์ชนิต เจนจิต คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

DOI:

https://doi.org/10.14456/edubuu.2026.13

คำสำคัญ:

รูปแบบการเรียนรู้มโนทัศน์, กลวิธี SQRQCQ, ความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์, มโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบมโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์และความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ เรื่อง เส้นขนาน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 หลังได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการเรียนรู้มโนทัศน์ร่วมกับกลวิธี SQRQCQ กับเกณฑ์ร้อยละ 70 กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โปรแกรมปกติ จำนวน 1 ห้องเรียน 32 คน ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 โรงเรียนสาธิต “พิบูลบำเพ็ญ” มหาวิทยาลัยบูรพา โดยได้มาจากวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงกึ่งทดลองที่มีการวัดผลหลังทดลองครั้งเดียว เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการเรียนรู้มโนทัศน์ร่วมกับกลวิธี SQRQCQ เรื่อง เส้นขนาน จำนวน 5 แผน 10 ชั่วโมง 2) แบบวัดมโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์ เรื่องเส้นขนาน แบบอัตนัย จำนวน 5 ข้อ ที่มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 และ 3) แบบวัดความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ เรื่อง เส้นขนาน แบบอัตนัย จำนวน 5 ข้อ ที่มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.72 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ 1) ค่าเฉลี่ยเลขคณิต 2) ร้อยละ 3) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ 4) one-sample t-test ผลการวิจัยพบว่า 1) ค่าเฉลี่ยมโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์ เรื่อง เส้นขนาน ของนักเรียนกลุ่มตัวอย่าง หลังได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการเรียนรู้มโนทัศน์ร่วมกับกลวิธี SQRQCQ สูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 2) ค่าเฉลี่ยความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ เรื่อง เส้นขนาน ของนักเรียนกลุ่มตัวอย่างหลังได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการเรียนรู้มโนทัศน์ร่วมกับกลวิธี SQRQCQ สูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

เอกสารอ้างอิง

จิรภัทร สิงห์มนต์. (2565). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้โมเดลการได้มาซึ่งมโนทัศน์ เพื่อเสริมสร้างมโนทัศน์ และความสามารถการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ เรื่อง สมการเชิงเส้นสองตัวแปร สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

ชมนาด เชื้อสุวรรณทวี. (2561). การเรียนการสอนคณิตศาสตร์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ดุจจิตต์ คุณากูลวิศาล. (2565). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการเรียนการสอนมโนทัศน์ร่วมกับเทคนิค Think Write Pair Share ที่มีต่อมโนทัศน์และความสามารถในการให้เหตุผลทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 2 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].

ทิศนา แขมมณี. (2551). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นาสียะห์ สาหาด. (2559). ผลของการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสอนแบบมโนทัศน์ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์และความสามารถในการคิดเชิงมโนทัศน์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์].

ปรีชา เนาว์เย็นผล. (2556). การแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์. ใน ยุพิน พิพิธกุล, ปรีชา เนาว์เย็นผล, จรรยา ภูอุดม, และ อัมพร ม้าคนอง, สารัตถะและวิทยวิธีทางคณิตศาสตร์ (เล่มที่ 2). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

พาวา พงษ์พันธุ์, และ สญามณ รูปต่ำ. (2567). ปัญหาการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์ เรื่อง เส้นขนาน (การสื่อสารส่วนบุคคล).

พรปวีณ์ ประจวบสุข. (2566). การพัฒนาความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาทางคณิตศาสตร์ เรื่อง สัดส่วน โดยการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการสอนแบบ SQRQCQ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1[วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์].

เวชฤทธิ์ อังกนะภัทรขจร. (2555). ครบเครื่องเรื่องควรรู้สำหรับครูคณิตศาสตร์: หลักสูตร การสอนและการวิจัย. กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์ จำกัด.

เวชฤทธิ์ อังกนะภัทรขจร. (2566). การสอนเพื่อพัฒนามโนทัศน์และทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์. กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลางกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สํานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค จํากัด.

สมวงษ์ แปลงประสพโชค, จรรยา ภูอุดม, และ สมเดช บุญประจักษ์. (2549). ผลสำรวจสาเหตุเด็กไทยอ่อนคณิตศาสตร์และแนวทางแก้ไข. เข้าถึงได้จาก สถาบันคณิตศาสตร์นานาชาติ: http://www.intermathschool.com

สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ. (2559). เข้าถึงได้จาก สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ : https://www.niets.or.th

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2551). ทักษะ/กระบวนการทางคณิตศาสตร์. กรุงเทพฯ: สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2555). การวัดและประเมินผลคณิตศาสตร์. กรุงเทพฯ: ซีเอ็ดยูเคชั่น.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2558). การศึกษาคณิตศาสตร์ในระดับโรงเรียนไทย การ พัฒนา-ผลกระทบ-ภาวะถดถอยในปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2560). คู่มือการใช้หลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ระดับ มัธยมศึกษาตอนต้น. กรุงเทพฯ: สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (6 ธันวาคม 2566). การแถลงข่าวผลการประเมิน PISA 2022. เข้าถึงได้จาก PISA Thailand: https://pisathailand.ipst.ac.th

สิรภพ สินธุประเสริฐ, พรรณทิพา พรหมรักษ์, และ เวชฤทธิ์ อังกนะภัทรขจร. (2560). ผลของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กลวิธีเอสคิวอาร์คิวซีคิวร่วมกับคำถามระดับสูงที่มีต่อความสามารถในการแก้ปัญหาและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ เรื่อง สถิติของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารศึกษาศาสตร์, 28(2), 210-222.

อัศวิน ดวงจิตร, ขณิชถา พรหมเหลือง, และ เวชฤทธิ์ อังกนะภัทรขจร. (2563). ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับกลวิธีเอสคิวอาร์คิวซีคิวเรื่อง ดอกเบี้ยและมูลค่าของเงิน ที่มีต่อความสามารถในการแก้ปัญหาและการเชื่อมโยงทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, 22(2), 71-84.

อัมพร ม้าคนอง. (2552). การพัฒนามโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์โดยใช้โมเดลการได้มาซึ่งมโนทัศน์และคำถามระดับสูง. กรุงเทพฯ: คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อัมพร ม้าคนอง. (2553). ทักษะและกระบวนการทางคณิตสาสตร์: การพัฒนาเพื่อพัฒนาการ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อัมพร ม้าคนอง. (2557). คณิตศาสตร์สำหรับครูมัธยม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Anjum, K. S. (2014). A study of effect of concept attainment model on achievement of geometric concepts of VIII standard students of English medium students of aurangbad City. Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies, 2(15), 2451-2456.

Eggen, P. D., & Kauchak, D. P. (2001). Strategies for Teachers : Teaching Content and Thinking Skills. Needham, Massachusetts, United States of America: Allyn and Bacon.

Fay, L. (1965). Reading Study Skills: Math and Science. International Reading Association Conference Proceedings Reports on Elementary Reading (p. 93). Indianapolis: Eric/Crier.

Fisher, D., & Frey, N. (2012). Improving Adolescent Literacy : [content area strategies at work]. Hoboken, New Jersey, United States of America: Pearson Education.

Gunter, M. A., Estes, T. H., & Mintz, S. L. (2007). Instruction : A Models Approach. Boston, Massachusetts, United States of America: Allyn and Bacon.

Heidema, C. (2009). Reading and Writing to Learn in Mathematics: Strategies to Improve Problem Solving. Adolescent Literacy In Perspective, 2-9.

Joyce, B., & Weil, M. (2003). Models of Teaching. New Delhi, India: Prentice-Hall of India Private Limited.

Lasley, T. J., Matczynski, T. J., & Rowley, J. B. (2002). Instructional Models Strategies for Teaching in A Diverse Society. Belmont, California, United States of America: Wadsworth/Thomson Learning.

Moore, K. D. (2015). Effective Instructional Strategies. Thousand Oaks, California, United States of America: SAGE.

Strichart, S. S., & Mangrum, C. T. (1993). Teaching study strategies to student with learning disabilities. Needham Heights, Massachusetts, United States of America: Allyn and Bacon.