การศึกษาความต้องการจำเป็นของการมีส่วนร่วมของบุคลากรในการดำเนินงานประเมินคุณภาพภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ประเมินและจัดลำดับความต้องการจำเป็นของการมีส่วนร่วมของบุคลากรในการดำเนินงานประเมินคุณภาพภายในของสถานศึกษา และ 2) วิเคราะห์สาเหตุที่ก่อให้เกิดความต้องการจำเป็นของการมีส่วนร่วมของบุคลากรในการดำเนินงานประเมินคุณภาพภายในของสถานศึกษาและศึกษาแนวทางการมีส่วนร่วมของบุคลากรในการดำเนินงานประเมินคุณภาพภายในของสถานศึกษา ดำเนินการวิจัยแบบผสานวิธี รูปแบบการอธิบายตามลำดับ เครื่องมือการวิจัยขั้นตอนที่ 1 คือ แบบสอบถามแบบตอบสนองคู่ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 148 คน และครูผู้สอน จำนวน 354 คน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี ซึ่งได้มาจากการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ ตามสัดส่วนจำนวนประชากรของแต่ละเขตพื้นที่ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีการจัดเรียงลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น (PNImodified) เครื่องมือการวิจัยขั้นตอนที่ 2 คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก เลือกผู้ให้ข้อมูลหลักแบบมีจุดมุ่งหมายตามคุณสมบัติที่กำหนดไว้ ได้แก่ 1) ผู้บริหารสถานศึกษาจำนวน 4 คน 2) ครูผู้รับผิดชอบงานประกันคุณภาพของโรงเรียนจำนวน 4 คน และ 3) ศึกษานิเทศก์ที่รับผิดชอบงานประกันคุณภาพของโรงเรียนจำนวน 2 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) การมีส่วนร่วมของบุคลากรในการดำเนินงานประเมินคุณภาพภายในของสถานศึกษาการที่มีความต้องการจำเป็นมากที่สุด คือ ขั้นการเตรียมการ รองลงมาคือขั้นการจัดทำรายงานผลการประเมินและขั้นการดำเนินงาน ตามลำดับ และ 2) สาเหตุที่ก่อให้เกิดความต้องการจำเป็นของการมีส่วนร่วมของบุคลากรในการดำเนินงานประเมินคุณภาพภายในของสถานศึกษา คือ บุคลากรไม่มีโอกาสแสดงความคิดเห็น ขาดการดำเนินงานเป็นทีม ไม่มีระบบที่สนับสนุนการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานประเมินคุณภาพภายในของสถานศึกษา ขาดการกำหนดบทบาทหน้าที่และการดำเนินงานที่ชัดเจนร่วมกัน ไม่ได้นำผลการประเมินคุณภาพภายในไปวิเคราะห์ร่วมกัน อีกทั้งบุคลากรของสถานศึกษาขาดความตระหนักและไม่เห็นความสำคัญของการประเมินคุณภาพภายใน สำหรับแนวทางการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานประเมินคุณภาพภายในของสถานศึกษา คือ ควรเปิดโอกาสรับฟังความคิดเห็นและสนับสนุนการมีส่วนร่วมในการปฏิบัติงานของทุกคนในสถานศึกษาทุกขั้นตอน มีการให้ความรู้และสร้างความตระหนักแก่บุคลากรในสถานศึกษา เพื่อให้เห็นความสำคัญของการประเมินคุณภาพภายในของสถานศึกษา ส่งเสริมการทำงานเป็นทีมตั้งแต่ร่วมกันวางแผนการดำเนินงานให้เป็นระบบ มีการจัดทำคู่มือการปฏิบัติงานให้บุคลากรทุกคนได้ทราบและเข้าใจในทิศทางเดียวกัน มีการกำหนดบทบาทหน้าที่ของแต่ละคนให้ชัดเจน รวมถึงจัดให้มีการนิเทศ กำกับ และติดตามการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง