ปัจจัยพุทธจิตวิทยาที่สัมพันธ์กับสุขภาพจิตของศิลปินนักร้องลูกทุ่งไทย

Main Article Content

พิยะดา บุญมี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่องปัจจัยพุทธจิตวิทยาที่สัมพันธ์กับสุขภาพจิตของศิลปินนักร้องลูกทุ่งไทยมีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) เพื่อศึกษาระดับสุขภาพจิตและปัจจัยพุทธจิตวิทยาของศิลปินนักร้องลูกทุ่งไทย๒) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยพุทธจิตวิทยาและสุขภาพจิตของศิลปินนักร้องลูกทุ่งไทย และ ๓) เสนอแนวทางเสริมสร้างปัจจัยพุทธจิตวิทยาในการพัฒนาสุขภาพจิตของศิลปินนักร้องลูกทุ่งไทย เป็นวิจัยแบบผสานวิธีด้วยแบบสอบถาม กลุ่มศิลปินนักร้องลูกทุ่งไทย จำนวน ๑๒๓ คน และสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน ๙ คน วิเคราะห์ข้อมูลค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สันและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ๑) สุขภาพจิตโดยรวมอยู่ในระดับเท่ากับคนทั่วไป (fair)  ๒) ปัจจัยพุทธจิตวิทยาตามหลักพรหมวิหาร ๔ โดยรวมอยู่ในระดับมาก และ ๓) ปัจจัยพุทธจิตวิทยาตามหลักพรหมวิหาร ๔ มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับสุขภาพจิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และ ๔) แนวทางเสริมสร้างปัจจัยพุทธจิตวิทยาในการพัฒนาสุขภาพจิต พบว่า ด้านเมตตาควรฝึกเมตตาต่อตนเอง ต่อผู้อื่นและขยายเมตตาสู่สากล ด้านกรุณาควรฝึกทำความเข้าใจทุกข์ของตน ช่วยเหลือผู้อื่นอย่างมีขอบเขต และฝึกกรุณาภาวนา ด้านมุทิตา ควรฝึกยินดีต่อความสำเร็จของศิลปินร่วมวงการและใช้ความสำเร็จของผู้อื่นเป็นแรงบันดาลใจ และ สร้างวัฒนธรรมแห่งการให้กำลังใจ และด้านอุเบกขา ควรฝึกการยอมรับความเปลี่ยนแปลงของอาชีพศิลปินและปล่อยวางอารมณ์เมื่อเผชิญคำติชม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
บุญมี พ. ปัจจัยพุทธจิตวิทยาที่สัมพันธ์กับสุขภาพจิตของศิลปินนักร้องลูกทุ่งไทย. JGSR [อินเทอร์เน็ต]. 28 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 3 มกราคม 2026];21(3):116-27. available at: https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JGSR/article/view/280134
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.

กอบกุล ภู่ธราภรณ์. เพลงลูกทุ่งกับสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร : สถาบันวิจัยสังคมจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย, ๒๕๓๑.

จินตนา ดำรงเลิศ. ฐานะสตรีในเพลงลูกทุ่ง. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๘.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร : บริษัท สหธรรมิก จำกัด, ๒๕๔๕.

เจ. เจ. เมือง และคณะ. “บทบาทของอุเบกขาในการคาดการณ์สุขภาพจิตของผู้อยู่อาศัยในสถานดูแลระยะยาวในประเทศไทย”. Nurs. Rep. Vol. 15 No. 4 (2025): 1-11.

ชุณิภา เปิดโลกนิมิต สุดารัตน์ ตันติวิวัทน์ และ ปริญญา สิริอัตตะกุล. “การเสริมสร้างสุขภาพจิตเชิงบวกให้กับนักศึกษาระดับปริญญาตรีในช่วงสถานการณ์แพร่ระบาดไวรัสโคโรนา (Covid - ๑๙)”. วารสารพุทธจิตวิทยา. ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม - ธันวาคม ๒๕๖๕): ๑๘.

ประภาศรี ปัญญาวชิรชัย, ภวมัย กาญจนจิรางกูร. “การศึกษาความเข้มแข็งทางใจ (Resilience Quotient) ของประชาชนไทยในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙”. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. ปีที่ ๑๕ ฉบับที่ ๑ (๒๐๒๒): ๓๑๘-๓๓๓.

พระมหาอัสกรณ์ แตงดี. “หลักพรหมวิหาร ๔ กับคุณค่าของคนในสังคมไทย”. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์. ปีที่ ๘ ฉบับที่ ๑ (มกราคม – เมษายน ๒๕๖๕): ๑๔๒-๑๕๒.

ศิริวัฒน์ หวานฉ่ำ, พระมหาวีระศักดิ์ อภินนฺทเวที. “การพัฒนาบทเพลงเพื่อสร้างความสุขตามหลักพุทธสันติ”.วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. ปีที่ ๑๑ ฉบับที่ ๖ (กันยายน-ตุลาคม), ๒๕๖๖.

อภิชัย มงคล และคณะ (๒๕๕๑) อ้างใน ศิริพร นันทเสนีย์ และคณะ. “ผลของโปรแกรมการจัดการสุขภาพจิตต่อสุขภาพจิตของนักศึกษาพยาบาล คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต”. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. ปีที่ ๓๕ ฉบับที่ ๑ (มกราคม - เมษายน ๒๕๖๔): ๖๕-๖๖.

เอี่ยม อามาตย์มุลตรี. “กลวิธีทางภาษา : การสื่อความทางเพศในเพลงลูกทุ่งอีสาน”. วารสารมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด. ปีที่ ๖ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม – ธันวาคม), ๒๕๖๐.

จำนงค์ ไชยมงคล. “พุทธจิตวิทยาการพัฒนาคุณธรรมและความสุขในบทเพลงลูกทุ่งไทย”. วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๖๑.

พันธกานต์ ทานนท์. “การสื่อสารภาพตัวแทนของผู้หญิงชนบทในเพลงลูกทุ่ง ที่ขับร้องโดย ตั๊กแตน ชลดา”. วิทยานิพนธ์ปริญญาวารสารศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารสื่อสารมวลชน. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ๒๕๕๙.

พีรพงษ์ เคนทรภักดิ์. “วาทกรรมความรักในบทเพลงลูกทุ่งอีสานร่วมสมัย”. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, ๒๕๖๔.

จันทนา เกิดบางแขม. “ปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าของแรงงานไทย ในเขตพื้นที่ระเบียบเศรษฐกิจพิเศษ ภาคตะวันออก”. รายงานวิจัย. กองทุนวิจัยและพัฒนา: มหาวิทยาลัยบูรพา, ๒๕๖๒.

Jyotsna Agrawal & Poonam Bir Kaur Sahota. Brahmavihara & its potential benefits for a harmonious workplace. (2020). (Preprint). DOI: 10.31231/osf.io/ unksp

KNOWLEDGE & WISDOM. “Live Fast, Die Young ทำไมศิลปินมักจากไปก่อนวัยอันควร”. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://themomentum.co/wisdom-live-fast-die-young/ (๑๒ มีนาคม ๒๕๖๗).

THE STANDARD CULTURE. “๗ เหตุการณ์สำคัญในวงการบันเทิงไทย เมื่อโควิด-๑๙ ส่งผลกระทบให้วงการบันเทิงทั้งระบบต้องปรับตัวเพื่อเติบโต”. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://thestandard.co/7-important-events-thai-entertainment-through-covid-19/ (๔ มกราคม ๒๕๖๗).

ศันสนีย์ เล้าอรุณ. “The Future of Live Music อนาคตของการแสดงดนตรีสดที่ผสานเทคโนโลยีและดิจิทัลแพลตฟอร์ม”. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://www.creative thailand.org/ article-read?article_id=32486#The-Future-of-Live-Music-ep-1 (๔ มกราคม ๒๕๖๗).

อัครเดช เกตุฉ่ำ. แบบวัดความเข้มแข็งทางจิตใจทางบุคลิกภาพ (Trait-Resilience Measurement). (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://bsru.net/แบบวัดความเข้มแข็งทางจิตใจทางบุคลิกภาพ/ (๑๘ ธันวาคม ๒๕๖๖).

ภาษาอังกฤษ

Rong Wang. , Xiaodan Gu., Yang Zhang. , Kangzhou Luo. & Xianglong Zeng . “Loving-kindness and compassion meditations in the workplace: A meta-analysis and future prospects”. Stress Health. Vol. 40 No. 1 (2024).

Thammarongpreechachai, P., Teerapong, T., Wongpinpech, V. and Weinstein, B. “Effects of self-compassion on The Four Immeasurables and happiness of volunteers in the Bangkok Metropolitan Region, Mental Health”. Religion & Culture. Vol. 24 No. 9 (2021): 918–930.