พระ วัชระ ลภิรัตนากูล การวิเคราะห์บทบาทของปู่จ๋านในจังหวัดเชียงใหม่

Main Article Content

พระวัชระ ลภิรัตนากูล

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่องการวิเคราะห์บทบาทของปู่จ๋านในจังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทของปู่จ๋านเทียบกับบทบาทของอุบาสกในสมัยพุทธกาล ผลการศึกษาวิจัยพบว่า


ปู่จ๋านคือมัคนายกในวัดทางพุทธศาสนาในภาคเหนือ ปู่จ๋านจึงต้องมีคุณสมบัติของความเป็นผู้มีความรู้เกี่ยวกับพุทธศาสนาและพิธีกรรมทางพุทธศาสนา ปู่จ๋านมีบทบาทในด้านต่างๆ คล้ายอุบาสกในสมัยพุทธกาล ได้แก่ (๑) บทบาทด้านการถวายความอุปถัมภ์พระสงฆ์ (๒) บทบาทด้านการชักชวนคนเข้าวัดฟังธรรม (๓) บทบาทด้านการเผยแผ่พุทธศาสนาและการสนับสนุนพระสงฆ์ในการเผยแผ่พุทธศาสนา  (๔) บทบาทด้านการปกป้องพุทธศาสนา (๕) บทบาทด้านพิธีกรรมทางพุทธศาสนา (๖) บทบาทด้านการให้คำปรึกษาแก่ชาวบ้าน (๗) บทบาทด้านมนต์คาถา ในแต่ละบทบาทนั้นมีความเหมือนและแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ของจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเมื่อเทียบกับบทบาทของอุบาสกในสมัยพุทธกาล ส่วนใหญ่มีความคล้ายคลึงกัน แต่ถูกปรับให้เข้ากับยุคสมัยในปัจจุบัน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
ลภิรัตนากูล พ. พระ วัชระ ลภิรัตนากูล: การวิเคราะห์บทบาทของปู่จ๋านในจังหวัดเชียงใหม่. JGSR [อินเทอร์เน็ต]. 27 มกราคม 2025 [อ้างถึง 25 มกราคม 2026];20(3):102-15. available at: https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JGSR/article/view/271108
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม. คู่มือศาสนาพิธีเบื้องต้น. กรุงเทพ : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด, ๒๕๕๖.

จีรศักดิ์ ปันลำ, “รูปแบบและกระบวนการสร้างเครือข่ายมัคนายกในการส่งเสริมการเรียนรู้พระพุทธศาสนาในล้านนา”. วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, คณะพุทธศาสตร์, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๖๐.

บุญมี เวียงนิล. ประเพณีและวัฒนธรรมพื้นบ้าน เกร็ดตำนานพื้นเมือง. เชียงใหม่: สยามการพิมพ์, ๒๕๓๓.

พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช, ป.ธ.๙, ราชบัณฑิต). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุดคำวัด. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์วัดราชโอรสาราม, ๒๕๔๘.

มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์. สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคเหนือ. กรุงเทพ : บริษัท สยามเพรส แมเนจเม้นท์ จำกัด, ๒๕๔๒.

วันชัย พลเมืองดี. สืบสานปู่อาจารย์มรรคนายก. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา.