การประเมินประสิทธิภาพของมาตรการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสนามบินขนาดกลาง เพื่อสนับสนุนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์
DOI:
https://doi.org/10.14456/jesm.2026.5คำสำคัญ:
ก๊าซเรือนกระจก, การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์, สนามบินขนาดกลาง, การรับรองมาตรฐานคาร์บอนของสนามบินบทคัดย่อ
การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิภาพของมาตรการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสนามบินขนาดกลางที่ได้รับการรับรอง Airport Carbon Accreditation (ACA) Level 5 และเสนอแนวทางการพัฒนาสนามบินสู่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ โดยประเมินประสิทธิภาพของมาตรการด้วยวิธีการตัดสินใจแบบหลายเกณฑ์ จากสนามบินขนาดกลาง 4 แห่ง ได้แก่ สนามบินไครสต์เชิร์ช (นิวซีแลนด์) สนามบินแอดิเลด (ออสเตรเลีย) สนามบินมาเดรา (โปรตุเกส) และสนามบินกอเทนเบิร์ก แลนด์เวทเตอร์ (สวีเดน)
มาตรการพลังงานและพลังงานทดแทนมีประสิทธิภาพสูงสุด เนื่องจากลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้โดยตรงและยังมีประสิทธิภาพสูงใต้สมมติฐานที่ต่างกัน ขณะที่มาตรการการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและห่วงโซ่คุณค่ามีการใช้มากที่สุด แต่มีข้อจำกัดด้านการควบคุมและมีความอ่อนไหว ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่ามาตรการที่ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยตรงที่มีความเป็นไปได้ในการดำเนินงานสูงและสามารถขยายผลได้ จะมีระดับประสิทธิภาพสูงที่สุด
องค์ความรู้ครั้งนี้เป็นแนวทางการพัฒนาสนามบินขนาดกลางสู่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ โดยลำดับความสำคัญและประสิทธิภาพของมาตรการ ซึ่งมีการศึกษาจำกัด ซึ่งใช้ในการสนับสนุนการกำหนดนโยบาย การวางแผนลงทุนและกลยุทธ์ของสนามบินขนาดกลาง
เอกสารอ้างอิง
Airports Council International. (2023). Airport carbon accreditation offset guidance document. Airport Carbon Accreditation. https://www.airportcarbonaccreditation.org/wp-content/uploads/2023/12/ACA-Offset-Guidance-Document-FINAL-09112023-1.pdf
Airports Council International. (n.d.). Accredited airports. Airport Carbon Accreditation. https://www.airportcarbonaccreditation.org/accredited-airports
Baxter, G. (2021). An assessment of sustainable energy management at a major Scandinavian hub airport: The case of Oslo Airport Gardermoen. International Journal of Environment, Agriculture and Biotechnology, 6(6), 328–337. https://doi.org/10.22161/ijeab.66.37
Baxter, G. (2023). An assessment of sustainable energy management at a major United Kingdom based hub airport: A case study of London Gatwick Airport. International Journal of Environment, Agriculture and Biotechnology, 8(1), 1–23. https://doi.org/10.22161/ijeab.82.1
Baxter, G., Srisaeng, P., & Wild, G. (2019). Environmentally sustainable airport energy management using solar power technology: The case of Adelaide Airport, Australia. International Journal for Traffic and Transport Engineering, 9(1), 81–100. https://doi.org/10.7708/ijtte.2019.9(1).07
Couto, J., & Baltazar, M. E. (2025). Sustainable airport development: A literature review. Preprints. https://doi.org/10.20944/preprints202503.2103.v1
Dimitriou, D., & Karagkouni, A. (2022). Airports’ sustainability strategy: Evaluation framework upon environmental awareness. Frontiers in Sustainability, 3, 880718. https://doi.org/10.3389/frsus.2022.880718
El Zein, M., Karimipanah, T., & Ameen, A. (2025). Airports - Energy and sustainability perspectives. Energies, 18, 1360. https://doi.org/10.3390/en18061360
Greer, F., Rakas, J., & Horvath, A. (2020). Airports and environmental sustainability: A comprehensive review. Environmental Research Letters, 15(10), 103007. https://doi.org/10.1088/1748-9326/abb42a
Gómez Comendador, V. F., Valdés, R. M. A., & Lisker, B. (2019). A holistic approach to the environmental certification of green airports. Sustainability, 11(15), 4043. https://doi.org/10.3390/su11154043
Intergovernmental Panel on Climate Change. (2022). Climate change 2022: Mitigation of climate change. Contribution of Working Group III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg3/
International Civil Aviation Organization. (2022). Long-term global aspirational goal (LTAG) for international aviation of net-zero carbon emissions by 2050. https://www.icao.int/sites/default/files/environmental-protection/Documents/EnvironmentalReports/2022/ENVReport2022_Special-Supplement-on-LTAG.pdf
Jia, X., Macário, R., & Buyle, S. (2024). How do airports align with sustainability? An analysis of the world’s 150 busiest airports. Sustainable Development, 32(6), 7409–7433. https://doi.org/10.1002/sd.3029
Lakhouit, A., Abdalla, G. M. T., Elsadig, E. H. O., Al-Rashed, W. S., Abdel-Magid, I., Ben Messaoud, A., Yassin, A. H. A., Sayed, O. A., Elsawy, M. B., & Hayder, G. (2025). Sustainable airport planning using a multi-criteria decision-making approach with fuzzy logic and GIS integration. Buildings, 15(10), 1749. https://doi.org/10.3390/buildings15101749
Mancinelli, E., Canestrari, F., Graziani, A., Rizza, U., & Passerini, G. (2021). Sustainable performances of small to medium-sized airports in the Adriatic Region. Sustainability, 13, 13156. https://doi.org/10.3390/su132313156
Melgar, S., Torres-Polo, M., & Tobon, S. (2024). Airport infrastructure development: A comprehensive impact review. International Journal of Professional Business Review, 9(1), e04166. https://doi.org/10.26668/businessreview/2024.v9i1.4166
Mızrak, F., Mızrak, K. C., & Karakaya, T. (2025). Optimizing net-zero energy strategies in airports through a hybrid multi-method framework. Scientific Reports, 15, 17372. https://doi.org/10.1038/s41598-025-12438-0
Monsalud, A., Ho, D., & Rakas, J. (2014). Greenhouse gas emissions mitigation strategies within the airport sustainability evaluation process. Sustainable Cities and Society, 14, 414–424. https://doi.org/10.1016/j.scs.2014.07.003
Nadeem, N., & Umar, H. (2024). Airport sustainability: A life cycle assessment of environmental practices. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.19972.33921
Salabun, W., Watróbski, J., & Shekhovtsov, A. (2020). Are MCDA methods benchmarkable? A comparative study of TOPSIS, VIKOR, COPRAS, and PROMETHEE II methods. Symmetry, 12(9), 1549. https://doi.org/10.3390/sym12091549
Schaltegger, S., & Burritt, R. (2018). Business cases and corporate engagement with sustainability: Differentiating ethical motivations. Journal of Business Ethics, 147(2), 241–259. https://doi.org/10.1007/s10551-015-2938-0
Tchiwilá, M. B., Rakas, J., Hendrickson, T. P., & Nikolić, M. (2025). A model for selecting the best sustainable airport technology alternatives. Environmental Research: Infrastructure and Sustainability, 5, 041001. https://doi.org/10.1088/2634-4505/ae14a6
Thakur, R. (2019). Green airport: An innovation in air transportation [Master’s thesis]. Jaypee University of Information Technology.
World Resources Institute, & World Business Council for Sustainable Development. (2004). The greenhouse gas protocol: A corporate accounting and reporting standard (Rev. ed.). https://ghgprotocol.org/corporate-standard
Zanghelini, G. M., Cherubini, E., & Soares, S. R. (2018). How Multi-Criteria Decision Analysis (MCDA) is aiding Life Cycle Assessment (LCA) in results interpretation. Journal of Cleaner Production, 172, 609–622. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.10.230
