การสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจของผลิตภัณฑ์เชิงเกษตร กรณีศึกษา กลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกประเทียม อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยแบบผสมผสานระหว่างเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสำรวจการบริหารจัดการผลผลิตทางการเกษตรของเกษตรกรผู้ปลูกกระเทียมฝาง อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ 2) เพื่อศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคในการเลือกซื้อกระเทียม และ 3) เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงเกษตรแปรรูปจากกระเทียมสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ กำหนดกลุ่มผู้ให้ข้อมูลแบบเฉพาะเจาะจงเป็นตัวแทนเกษตรกรผู้ปลูกกระเทียม อำเภอฝาง จำนวน 15 คน ทำการเก็บข้อมูลโดยวิธีสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างโดยการสนทนากลุ่ม ใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเชิงสัมพันธ์ และเก็บแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างผู้บริโภคสินค้าจากกระเทียม จำนวน 326 คน วิเคราะห์โดยสถิติเชิงพรรณนา ผลการศึกษา คือ 1) การบริหารจัดการผลผลิตทางการเกษตร พบว่า มีการวางแผนทรัพยากรกระเทียมแม่พันธุ์ ไม่มีการวางแผนกำลังคนที่ชัดเจน ไม่มีการวางแผนด้านการตลาดและการเงิน 2) ผลการศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคในการเลือกซื้อกระเทียม พบว่า นิยมซื้อกระเทียมสายพันธุ์ไทยที่ตลาด ครั้งละ 100 กรัม ที่ราคาต่ำกว่า 60 บาทต่อกิโลกรัม ซื้อเพราะมีประโยชน์ ปัจจัยในการสร้างมูลค่าเพิ่มที่มีความสำคัญสูงสุด คือปัจจัยด้านบรรจุภัณฑ์ รองมาคือด้านการบริการ ด้านการสร้างแบรนด์ และด้านผลิตภัณฑ์ ตามลำดับ 3) การเพิ่มมูลค่าของกระเทียม มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์กระเทียมดองน้ำผึ้งและกระเทียมตุ๋น ซึ่งมาจากการวิเคราะห์ความต้องการของผู้บริโภคและศักยภาพของเกษตรกรในพื้นที่