แผลเป็นจากสงคราม: ผลพวงจากยุคเขมรแดงในสังคมกัมพูชายุคใหม่ จากนวนิยายเรื่อง អ្នកណាជាម្ដាយខ្មុំ “เนียะณาเจียมดายคญม” (ใครเป็นแม่ของฉัน?) ของ อุม สุผานี

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ภาพสะท้อนสังคมยุคเขมรแดงและกัมพูชาในปัจจุบันที่ได้รับการนำเสนอในนวนิยายเรื่อง ใครเป็นแม่ของฉัน โดยประยุกต์ใช้แนวคิดวรรณกรรมกับสังคมและแนวคิดสัมพันธบท (Intertextuality) เป็นกรอบ ผลการวิจัยพบว่า นวนิยายเรื่องนี้แสดงให้เห็นถึงร่องรอยบาดแผลทางประวัติศาสตร์ที่ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตและโครงสร้างสังคมกัมพูชา ประการแรกคือ
การสะท้อนกลไกของระบอบเขมรแดงที่ทำลายสถาบันครอบครัวและปัจเจกบุคคลผ่านการบังคับแต่งงาน และการแบ่งแยกเส้นทางเดินของผู้คนเพื่อสลายสายใยความผูกพันเดิม ประการที่สองคือการแสดงให้เห็นถึงปัญหาในสังคมกัมพูชาทศวรรษ 1990 ทั้งความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ ปัญหาเด็กสาวขายบริการทางเพศ และผลกระทบจากการอพยพของปัญญาชน และประการสุดท้ายคือการนำเสนอภาพปณิธานของปัญญาชนเขมรพลัดถิ่นในต่างแดนที่มุ่งหวังจะกลับมาเยียวยามาตุภูมิผ่านการรื้อฟื้นมรดกทางวัฒนธรรมและการศึกษา

          อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางบาดแผลแห่งสงคราม นวนิยายเรื่องนี้ได้นำเสนอภาพสะท้อนของสังคมด้วยมุมมองที่เปี่ยมไปด้วยความหวัง ผ่านตัวละครหลักที่เผชิญความสูญเสียแต่ยังคงยึดมั่นในความดีงาม การช่วยเหลือเกื้อกูลกัน และความสำนึกรักในรากเหง้ามาตุภูมิ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของปัญญาชนและคนรุ่นใหม่ในการเยียวยาบาดแผลทางประวัติศาสตร์ เพื่อร่วมกันฟื้นฟูและสร้างอนาคตของชาติกัมพูชาให้กลับมารุ่งเรืองอีกครั้ง