แนวทางการพัฒนาอาชีพผู้สูงอายุสู่สังคมยุคดิจิทัล กรณีศึกษา ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ จังหวัดมหาสารคาม
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัญหาการพัฒนาอาชีพผู้สูงอายุ และแนวทางการพัฒนาสู่สังคมยุคดิจิทัลในจังหวัดมหาสารคาม ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาจากศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ 5 แห่ง โดยมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 35 คน ประกอบด้วย เจ้าหน้าที่ฝ่ายกิจการผู้สูงอายุ 5 คน กลุ่มผู้ปฏิบัติ 20 คน และสมาชิกศูนย์ 10 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสำรวจ สังเกต สัมภาษณ์ และสนทนากลุ่ม นำเสนอผลการวิจัยโดยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า
ปัญหาการพัฒนาอาชีพผู้สูงอายุในจังหวัดมหาสารคาม 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านความรู้และทักษะ โดยผู้สูงอายุขาดความรู้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และการบริหารจัดการธุรกิจ 2) ด้านการตลาด พบข้อจำกัดในการเข้าถึงช่องทางการจำหน่ายและการตลาดออนไลน์ 3) ด้านเทคโนโลยี มีข้อจำกัดในการใช้อุปกรณ์ดิจิทัลและแพลตฟอร์มออนไลน์ และ 4) ด้านการสนับสนุนอาชีพที่ขาดความต่อเนื่อง สำหรับแนวทางการพัฒนาประกอบด้วย 1) การจัดทำหลักสูตรพัฒนาทักษะดิจิทัลเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุพร้อมระบบพี่เลี้ยงที่ให้คำแนะนำอย่างต่อเนื่อง 2) การยกระดับผลิตภัณฑ์และบริการด้วยการผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการออกแบบร่วมสมัย พัฒนาบรรจุภัณฑ์และคุณภาพผลิตภัณฑ์ 3) การพัฒนาช่องทางการตลาดดิจิทัลโดยสร้างแพลตฟอร์มออนไลน์ที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุและพัฒนาระบบการตลาดดิจิทัลแบบครบวงจร และ 4) การสร้างระบบสนับสนุนอาชีพผ่านการบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และชุมชน พร้อมจัดตั้งกองทุนสนับสนุน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2565). แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2566-2580). กรุงเทพฯ: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
ธีระ กุลสวัสดิ์. (2565). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุในยุคดิจิทัล: กรณีศึกษาจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 41(2), 157-171.
ปิยะนุช เงินคล้าย. (2564). ถอดบทเรียนโมเดลการพัฒนาอาชีพผู้สูงอายุในประเทศสิงคโปร์: ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสำหรับประเทศไทย, วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์. 12(2), 167-188.
ประภาพร มโนรัตน์. (2564). การพัฒนาระบบนิเวศทางธุรกิจเพื่อส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุในประเทศไทย, วารสารการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และองค์การ. 13(1), 45-62.
พิมพ์ลภัส พงศกรรังศิลป์. (2564). การปรับตัวของผู้สูงอายุไทยในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล: การศึกษาเชิงคุณภาพ, วารสารสังคมศาสตร์. 42(1), 156-175.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2564). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย.
รัตนา สำโรงทอง. (2565). แนวทางการพัฒนาศูนย์พัฒนาอาชีพผู้สูงอายุระดับตำบล: กรณีศึกษาจังหวัดนครราชสีมา, วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต. 13(2), 45-62.
วรรณา กุมารจันทร์, สุภาวดี เครือโชติกุล, และพัชรี ครูขยัน. (2564). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนบนฐานภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ, วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา. 15(2), 167-182.
วิพรรณ ประจวบเหมาะ และคณะ. (2563). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2563. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.
วิโรจน์ เจษฎาลักษณ์. (2564). การปรับตัวสู่การค้าออนไลน์ของผู้ประกอบการผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาผู้ประกอบการในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, วารสารบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 44(171), 22-41.
วีระศักดิ์ เครือเทพ. (2564). การบูรณาการความร่วมมือเพื่อส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ: บทเรียนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น, วารสารรัฐประศาสนศาสตร์. 19(2), 89-112.
ศศิพัฒน์ ยอดเพชร, วรรณลักษณ์ เมียนเกิด, และภาวนา พัฒนศรี. (2564). โอกาสและความท้าทายของการตลาดดิจิทัลสำหรับผู้ประกอบการผู้สูงอายุ, วารสารพัฒนาสังคม. 23(2), 78-95.
สมศักดิ์ อมรสิริพงศ์. (2565). การศึกษาเปรียบเทียบนโยบายการส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุระหว่างประเทศไทยและญี่ปุ่น, วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ. 7(5), 389-404.
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2565). รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ปี 2565. กรุงเทพฯ: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักงานสถิติจังหวัดมหาสารคาม. (2564). รายงานสถิติจังหวัดมหาสารคาม พ.ศ. 2564. มหาสารคาม: สำนักงานสถิติจังหวัดมหาสารคาม.
สุรกุล เจนอบรม. (2563). การพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุในยุคดิจิทัล: แนวคิด ทฤษฎี และแนวทางปฏิบัติ, วารสารศึกษาศาสตร์. 31(3), 15-28.
Andersson, K., Larsson, B., & Nielsen, M. (2018). Digital literacy among older adults: A mixed-methods study from Scandinavia, Journal of Aging Studies. 42, 35-47.
Hill, R., Betts, L. R., & Gardner, S. E. (2015). Older adults' experiences and perceptions of digital technology, Computers in Human Behavior. 45, 190-201.
Park, J., & Lee, K. (2019). Digital literacy education for the elderly: A Korean perspective, Educational Gerontology. 45(6), 362-377.
Tan, S. C., & Wong, A. (2021). Community-based digital skills development for seniors in Singapore, Journal of Intergenerational Relationships. 19(2), 156-172.
Wilson, C., & Thompson, P. (2020). Digital entrepreneurship in later life: Opportunities and challenges in the UK, Ageing & Society. 40(9), 1822-1843.
Yamamoto, K., Sato, H., & Takahashi, M. (2021). Government initiatives for promoting digital literacy among older adults in Japan, International Journal of Lifelong Education. 40(2), 149-164.