การพัฒนารูปแบบการสอนรายวิชาการงานอาชีพ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการในการจัดการเรียนการสอนรายวิชาคณิตศาสตร์ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์ 2) สร้างและหาประสิทธิภาพของรูปแบบการสอนรายวิชาการงานอาชีพ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์ 3) ศึกษาผลการทดลองใช้และเปรียบเทียบความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนก่อนและหลังการเรียนรู้รูปแบบการสอนรายวิชาการงานอาชีพ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์ และ 4) ประเมินผลการใช้รูปแบบการสอนรายวิชาการงานอาชีพ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตัวอย่างคือ นักเรียนประถมศึกษาปีที่ 6/1 กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ โรงเรียนชุมชนเทศบาล วัดปาโมกข์ (นรสีห์วิทยาคาร) จำนวน 35 คน ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบวัดความสามารถการคิดวิเคราะห์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ และแบบสอบถามความพึงพอใจ การวิเคราะห์ข้อมูล ประกอบด้วย ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที
ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการในการจัดการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริม ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ พบว่า ความสามารถการคิดวิเคราะห์ มีผลโดยตรงต่อการเรียนรู้และการดำเนินชีวิต นโยบายในการจัดการศึกษาจึงมุ่งเน้นให้ผู้เรียนมีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ผลการทดสอบความสามารถการคิดวิเคราะห์ จำนวน 100 คน พบว่า นักเรียนร้อยละ 61 มีความสามารถด้านการคิดวิเคราะห์อยู่ในระดับต่ำ ปัญหาที่สำคัญที่ทำให้นักเรียนขาดความสามารถการคิดวิเคราะห์ มาจากการจัดการเรียนการสอนของครูที่ไม่อำนวยต่อการฝึกคิด โดยครูมีสภาพปัจจุบันในการจัดการเรียนการสอน เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลางและครู มีความต้องการในการจัดการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดวิเคราะห์ อยู่ในระดับมากที่สุด ซึ่งแนวทางการแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับการคิดวิเคราะห์ของนักเรียน คือการแก้ไขที่กระบวนการจัดการเรียนรู้ของครู 2. ผลการสร้างรูปแบบการสอนรายวิชาการงานอาชีพ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์ จัดสร้างจากแนวคิดและทฤษฎีพื้นฐาน ได้แก่ ทฤษฎีพัฒนาการทางสติปัญญาของเพียเจต์ ทฤษฎีการเชื่อมโยงของธอร์นไดค์ โดยใช้กฎการเรียนรู้ ทั้ง 4 ข้อ ทฤษฎีการสร้างความรู้ด้วยตนเอง โดยการสร้างสรรค์ชิ้นงาน จากแนวคิดของ Seymour Papert และทฤษฎีการเรียนรู้แบบร่วมมือ จากแนวคิดของ Johnson & Johnson โดยมีองค์ประกอบ 5 องค์ประกอบ มีขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน 5 ขั้นตอน และรูปแบบการสอนที่สร้างขึ้นมีประสิทธิภาพ เท่ากับ 80.00/80.10 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ 80/80 3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการสอนรายวิชาการงานอาชีพ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์ พบว่า นักเรียนมีความสามารถการคิดวิเคราะห์หลังการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการสอนรายวิชาการงานอาชีพ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์ สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 4. การประเมินผลการใช้รูปแบบการสอนรายวิชาการงานอาชีพ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์ พบว่า นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการสอนรายวิชาการงานอาชีพ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์ ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ผลการประเมินและรับรองรูปแบบการสอนจากผู้ทรงคุณวุฒิพบว่ารูปแบบการสอนรายวิชาการงานอาชีพ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์ มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก